دانشنامه امام مهدى بر پايه قرآن، حديث و تاريخ - محمدی ری‌شهری، محمد - الصفحة ١٩١ - ٢/ ٢ پاسخ پرسشهاى محمد بن عبد الله حميرى

همه مردم، آن را ببندند، إن شاء اللَّه».

[٦٨٩/ ٢] سؤال كرده بود: آيا جايز است كه به جاى گره زدن، از بند استفاده كند؟

جواب فرموده بود: «جايز نيست كه پارچه ميان پاها را به چيزى غير از خود آن، محكم كنند، خواه بند باشد و يا چيز ديگرى».

[٦٨٩/ ٣] سؤال كرده بود: آيا مى‌شود هنگام گفتن ذكر «وَجَّهتُ وَجهى لِلَّذى ...» پيش از آغاز نماز، بگويد: «بر دين ابراهيم و دين محمّد»؛ زيرا برخى از اصحاب ما گفته‌اند: هنگامى كه بگويد: «بر دين محمّد»، بدعت نهاده است؛ زيرا آن را در هيچ يك از كتاب‌هاى مربوط به نماز نيافته‌ايم، جز يك حديث در كتاب قاسم بن محمّد، از جدّش، از حسن بن راشد كه امام صادق عليه السلام به حسن فرمود: «چگونه توجّه مى‌كنى؟». گفت: مى‌گويم: لبّيك! چه مى‌گويى؟ امام صادق عليه السلام به او فرمود: «در اين باره نمى‌پرسم؛ بلكه [در باره توجّه آغاز نماز مى‌پرسم كه‌] چگونه مى‌گويى:" وَجَّهتُ وَجهى لِلَّذى فَطَرَ السَّماواتِ وَ الأرضَ حَنيفاً مُسلماً"[١]؟». حسن گفت: آن را مى‌گويم. امام صادق عليه السلام فرمود: «هنگامى كه اين را گفتى، بگو:" بر دين ابراهيم و دين محمّد و روش على بن ابى طالب و پذيرش امامت خاندان محمّد، پاك‌دين و مسلمان، و من از مشركان نيستم"».

[نام مهدى عليه السلام‌] جواب فرموده بود: «هيچ بخشى از ذكر" توجّه"، واجب نيست؛ ولى مورد اتّفاق همگان و بدون مخالف است كه گفتن اين ذكر، مستحبّ مؤكّد است: «با دينى پاك و از سرِ تسليم، به سوى كسى روى آوردم كه آسمان‌ها و زمين را آفريد. بر دين ابراهيم و دين محمّد و هدايت امير مؤمنان هستم و از مشركان نيستم. نماز و عبادتم و زندگى و مرگم براى خداوند، صاحب اختيار جهانيان، است. شريكى ندارد و به اين، فرمان يافته‌ام و من از مسلمانان هستم. خدايا! مرا از مسلمانان قرار ده. از شيطانِ رانده شده، به خداوند شنواى دانا پناه مى‌برم. بسم اللَّه الرحمن الرحيم" و سپس حمد را مى‌خوانى».

فقيهى‌[٢] كه در علمش ترديدى نيست، مى‌گويد: «دين، از آنِ محمّد و هدايت، از آنِ على، امير مؤمنان عليه السلام است؛ زيرا آن، در او و در نسل وى تا روز قيامت مى‌ماند. پس هر

[١]. يعنى: به سوى كسى توجّه مى‌كنم كه آسمان‌ها و زمين را آفريد، با دينى پاك و از سرِ تسليم.

[٢]. ر. ك: ص ١٨٧ ح ٦٨٦ پانوشت ٢.