است«١٤٧» و به قدرى انگشتانش را پس از غذا مى‌ليسيد كه قرمز مى‌شد«١٤٨» و تا انگشتانش را يكى يكى نمى‌ليسيد آنها را با حوله پاك نمى‌كرد. و مى‌گفت: خورنده غذا نمى‌داند كه در كدام غذا بركت است«١٤٩» و چون فارغ مى‌شد، مى‌گفت: «اللهمّ لك الحمد اطعمت و اشبعت و سقيت و أرويت، لك الحمد غير مكفور و لا مودّع و لا مستغنى عنه»«١٥٠» و چون بخصوص نان و گوشت ميل مى‌كرد، دستهايش را خوب مى‌شست و آنگاه زيادى آب را به صورتش مى‌كشيد«١٥١» و در سه نوبت آب را مى‌نوشيد، و در آن سه نوبت سه بسم الله و در آخر آنها سه الحمد لله مى‌فرمود«١٥٢» و آب را به نوعى مى‌مكيد و سر نمى‌كشيد و چه بسيار كه يك نفس مى‌نوشيد تا فارغ مى‌شد ولى داخل ظرف نفس نمى‌كشيد، بلكه دهانش را به سويى مى‌گرداند.«١٥٣» و باقيمانده آب را به كسى كه طرف‌

«١٤٧» اين حديث را بيهقى در الشعب از قول جابر چنين نقل كرده است : ((ظرف غذا را برنمى داشتند تا بليسد چون آخر غذا با بركت است ، و طبرانى روايت كرده است : ((هر كه انگشتانش را بليسد در دنيا و آخرت خداوند او را سير گرداند.)) به مجمع الزوائد، ج ٦، ص ٢٨ مراجعه كنيد.

«١٤٨» اين حديث را بخارى در ج ٧، ص ١٠٦ نقل كرده است و نظير آن را ترمذى در ج ٧، ص ٣٠٧ آورده است .

«١٤٩» اين حديث را احمد و بزّاز با اين عبارت روايت كرده اند: ((هرگاه كسى از شما غذايى خورد، نبايد دستش را پاك كند تا انگشتانش را بليسد » در روايتى (آنها را بليسد) آمده است » زيرا پيامبر (صلى اللّه عليه و اله ) فرمود: ((چه مى دانى كه در كدام غذايت بركت است )) مسلم در ج ٦، ص ١١٣ به نحوى از آنچه گذشت ، نقل كرده است به مجمع الزوائد، ج ٦، ص ٢٨ مراجعه كنيد.

«١٥٠» نظير اين حديث را ابن سنى در عمل اليوم و الليلة ، ص ١٢٥ و ١٢٦ نقل كرده است .

«١٥١» نظير اين حديث را ابويعل » به طورى كه در المغنى آمده » از حديث عبداللّه بن عمر به اسناد ضعيف نقل كرده است .

«١٥٢» اين حديث را مسلم در ج ٦، ص ١١١ از قول انس و ابوداوود، در ج ٢، ص ٣٠٣ چنين آورده : ((در آب خوردن سه مرتبه نفس مى كشيد و مى گفت : اين طور گواراتر، سالم تر و بهتر است ...)) و ابن سنى در اليوم و الليله ص ١٢٦ نظير آنچه در متن آمده ، نقل كرده است .

«١٥٣» اين حديث را طبرانى در الكبير از قول بهز نقل كرده نام ثبيت بن كثير كه ضعيف است در سند آن آمده است او از ام سلمه نقل است : پيامبر (صلى اللّه عليه و اله ) وقتى كه روزه دار بود اول آب مى خورد و يكباره نمى نوشيد، دو يا سه نوبت مى نوشيد. به مجمع الزوائد، ج ٥ / ٨٠ و مواهب قسطلانى ، ج ١ / ٣٢٣ مراجعه كنيد.