راه روشن (ترجمه المحجة البيضاء) - الفيض الكاشاني - الصفحة ١٤٧ - كتاب اخلاق نبوّت و آداب معيشت
خُلُقٍ عَظِيمٍ»،«١٧» به لطف گسترده خداوند سبحان بنگر كه تا چه حد بلند مرتبه و بزرگ نعمت است، در حالى كه به پيامبرش مرحمت فرموده و به او اخلاق كامل ارزانى داشته است، او را ثنا گفته گرچه اوست كه پيامبر را به خلق كريم آراسته امّا اين را به او نسبت داده مىگويد: «و إنّك لعلى خلق عظيم» خداوند خلق را براى رسول خدا صلى الله عليه و آله بيان كرده و سپس رسول خدا صلى الله عليه و آله خلق را چنين بيان مىكند: «خداوند مكارم اخلاق را دوست دارد و رذايل اخلاقى را دشمن مىدارد.»«١٨»
از على عليه السّلام نقل شده است: «شگفتا از مرد مسلمانى كه برادر مسلمانش براى حاجتى نزد او مىآيد ولى او خود را شايسته كار خير نمىبيند، در صورتى كه اگر او اميد ثواب ندارد و از عذاب و مجازات نيز نمىهراسد، شايسته است كه به سوى مكارم اخلاق بشتابد، زيرا مكارم اخلاق هدايت كننده به سوى راه نجات است. مردى عرض كرد: آيا شما خود اين سخن را از پيامبر صلى الله عليه و آله شنيدهاى؟ فرمود: آرى، چيزى بهتر از آن را هم شنيدهام: وقتى كه اسيران قبيله طىّ را آوردند، دختركى ميان اسيران بود، عرض كرد: يا محمّد! اگر مصلحت بدانى، مرا از قيد اسارت آزاد فرما تا مورد ملامت مردم عرب واقع نشوم زيرا من دختر بزرگ قوم خود هستم، پدرم از كسانى كه حمايتشان لازم بود،
حمايت مىكرد و افراد گرفتار و در بند را آزاد مىساخت، گرسنه را سير و به او اطعام مىكرد و با صداى بلند سلام مىنمود و دست حاجتمندى را هرگز ردّ نمىكرد، من دختر حاتم طايى هستم پيامبر صلى الله عليه و آله- پس از شنيدن سخنان او- فرمود: اى دختر! اين صفاتى كه تو گفتى، صفت مؤمن واقعى است، اگر پدر تو مسلمان بود هر آينه براى او طلب آمرزش مىكردم، آنگاه رو به يارانش كرد و فرمود: او را آزاد كنيد كه پدرش مكارم اخلاق را دوست مىداشت و همانا خداى تعالى مكارم اخلاق را دوست مىدارد. پس ابو بردة بن دينار از جا برخاست، عرض كرد: يا رسول الله، آيا خدا مكارم اخلاق را دوست مىدارد؟ فرمود: به خدايى كه جان من در دست قدرت اوست، جز افراد خوش خلق، كسى وارد بهشت نمىشود.»«١٩»
«١٧» قلم / ٤: و تو اخلاق عظيم و برجسته اى دارى .
«١٨» اين حديث را حاكم در ج ١، و طبرانى در الاوسط » به طورى كه در مجمع الزوائد، ج ٨، ص ١٨٨ آمده » نقل كرده اند.
«١٩» در كتاب معتبرى اين حديث و حديث بعدى را نيافتم .