راه روشن (ترجمه المحجة البيضاء) - الفيض الكاشاني - الصفحة ١٢٨ - باب دوم اركان و شرايط امر به معروف و نهى از منكر

چگونه خواهيد بود وقتى كه منكر را معروف و معروف را منكر ببينيد.»«٤٥»

از پيامبر صلى الله عليه و آله نقل شده است: «همانا خداوند مؤمن ضعيف بى‌دين را دشمن مى‌دارد، عرض شد: مؤمنى كه بى‌دين باشد، چگونه مؤمن است؟ فرمود: آن كه نهى از منكر نمى‌كند.»«٤٦»

در كتاب تهذيب از امام صادق عليه السّلام نقل شده است، به گروهى از يارانش فرمود: «بر من لازم است كه بى‌گناهان شما را به جرم مبتلايانتان مؤاخذه كنم، چگونه بر من لازم نباشد در حالى كه شما از زشتكارى كسى مطّلع مى‌شويد و بر او اعتراض نمى‌كنيد، از او فاصله نمى‌گيريد و او را نمى‌آزاريد تا آن عمل را ترك كند.»«٤٧»

امير المؤمنين عليه السّلام در پايان گفتارى فرمود: «هر كس نهى از منكر را با قلب، دست و زبانش ترك كند، مرده‌اى در بين زنده‌هاست.»«٤٨»

غزّالى اين سخن امير المؤمنين عليه السّلام را در بخش آثار به حذيفه نسبت داده و در همانجا از على عليه السّلام نقل شده است«٤٩» كه فرمود: «نخستين چيزى كه باعث غلبه و پيروزى شما مى‌شود جهاد با دست، سپس جهاد با زبان و پس از آن جهاد با دلهايتان است كه اگر به دل هم امر به معروف و نهى از منكر نشود، آن دل واژگونه و زير و رو خواهد شد.»«٥٠»

باب دوم اركان و شرايط امر به معروف و نهى از منكر

مى‌گويم: چون سخنان غزّالى در اين باب بر اصول نادرست عامه از قبيل رأى استحسان، قياس و استدلال به متشابهات كه با يكديگر متناقض و خود باعث سرگردانى و اشتباه بيشترند، مبتنى مى‌باشد، از ذكر آنها صرف نظر مى‌كنيم و خلاصه‌اى از آنچه را كه از امامان معصوممان عليهم السّلام به ما رسيده است مى‌آوريم بخشى از روايات ايشان را در