ابريشمى بدتر نباشد؟ اما زياد شنيدن غيبت و مشاهده غيبت كنندگان اهميّت آن را از دلها ساقط پذيرش آن را بر مردم سهل كرده است بنابر اين به اين دقايق خوب توجّه كن و از مردم همانند گريز از شير درنده بگريز زيرا جز آن كه حرص تو به دنيا و غفلت تو از آخرت بيفزايد و معصيت را بر تو سهل و علاقه‌ات را به طاعت، ضعيف گرداند، از آنها نمى‌بينى پس اگر همنشينى پيدا كردى كه صورت و سيرتش تو را به ياد خدا اندازد با وى رفاقت كن و از او جدا نشو و وجودش را غنميت بدان و كوچكش مشمار زيرا چنان همنشينى غنيمت عاقل و گم شده مؤمن است و مسلّم است كه همنشين شايسته بهتر از تنهايى است و تنهايى بهتر از همنشين بد و هر گاه اين معانى را درك كردى و طبع خودت را نيز ملاحظه كردى و كسى را كه قصد معاشرت با او را دارى شناختى، بر تو پوشيده نخواهد بود كه دورى از او و عزلت گزيدن براى تو بهتر است يا معاشرت و نزديك شدن به او. و مبادا كه درباره گوشه نشينى يا معاشرت و رجحان يكى بر ديگرى به طور مطلق حكم كنى! زيرا هر كدام تفصيلى دارد، بنابر اين به طور مطلق درباره قبول يا ردّ هر كدام اظهار نظر كردن خلاف محض است و گفتن حق در امور مفصّل جز به تفصيل معنى ندارد.

فايده سوّم- نجات از آشوبها

و دشمنيها و حفظ دين و باز داشتن نفس از درگير شدن با آنها و مصونيّت از خطرهاى آنهاست، در حالى كه كمتر شهرها و قصبات از تعصبّات و فتنه‌ها و درگيريها تهى مى‌باشند، كسى كه از مردم كناره‌گيرى كند مى‌تواند از اين بلاها در امان باشد.

عبد الله بن عمرو بن عاص مى‌گويد: وقتى كه رسول خدا صلى الله عليه و آله آشوبها را نام برد و آنها را توصيف كرد، فرمود: «هر گاه ديدى مردم پيمان شكن شده‌اند و امانتها را سبك مى‌شمارند و اين چنين هستند، انگشتانش را درهم كرد- عرض كردم: در آن شرايط به من چه دستور مى‌دهيد؟ فرمود: خانه نشين باش! زبان در كام گير و آنچه را نيكو مى‌دانى انجام ده و هر چه را بد مى‌شمارى ترك كن، و به كار خواص توجه كن و از كار توده بپرهيز.»«١٢» ابو سعيد خدرى نقل كرده است كه پيامبر صلى الله عليه و آله فرمود: «نزديك است كه بهترين ثروت مسلمان گوسفندانى باشد كه وى به دنبال آنها به شكاف كوهها و جاهاى‌

«١٢» اين حديث را ابوداوود، در ج ٢، ص ٤٣ و نسائى » به طورى كه در الترغيب ج ٣، ص ٤٤٣ آمده » با سندى حسن نقل كرده اند.