راه روشن (ترجمه المحجة البيضاء) - الفيض الكاشاني - الصفحة ٣٠ - فايده سوّم- نجات از آشوبها

دور افتاده برود در حالى كه دينش را از فتنه‌ها دور مى‌كند».«١٣»

عبد الله بن مسعود نقل كرده است كه پيامبر صلى الله عليه و آله فرمود: «زمانى بر امّت من بيايد كه دين هيچ ديندارى سالم نماند مگر آن كه براى حفظ دين خود از روستايى به روستايى و از قلّه‌اى به قلّه‌اى و از ناحيه‌اى به ناحيه‌اى فرار كند مانند روباهى كه اين طرف و آن طرف مى‌دود. پرسيدند: يا رسول الله، آن زمان چه وقت است؟ فرمود: آنگاه كه جز با معاصى الهى اسباب معيشت فراهم نيايد، پس چون آن زمان شود عزب بودن روا باشد گفتند: يا رسول الله چگونه مى‌شود، در حالى كه ما را به ازدواج امر فرموده‌ايد؟ فرمود:

وقتى كه آن زمان فرا رسد، نابودى شخص به دست پدر و مادرش خواهد بود و اگر پدر و مادر نداشت به دست همسر و فرزندانش و اگر نبودند به دست خويشاوندانش خواهد بود. عرض كردند: يا رسول الله چگونه چنين مى‌شود؟ فرمود: شخص را به سبب تنگدستى سرزنش مى‌كنند، در نتيجه او عهده‌دار كارى مى‌شود كه توانش را ندارد و اين او را به جايگاههاى هلاكت وارد مى‌كند.»«١٤»

اين حديث هر چند كه مربوط به عزوبت است، ولى عزلت نيز از آن مستفاد مى‌شود زيرا شخص متأهّل از معيشت و معاشرت بى‌نياز نيست و به معيشت نيز جز از راه معصيت خدا دسترسى نيست. من نمى‌گويم اكنون همان زمان است بلكه اين وضع، از زمانهاى پيش از اين عصر بوده است.

ابن مسعود گويد: «رسول خدا صلى الله عليه و آله فتنه و روزگار هرج و مرج را ياد آور شد، پرسيدم:

روزگار هرج و مرج چه وقت است؟ فرمود: وقتى است كه مرد از همنشين خود در امان نيست. عرض كردم: اگر من آن زمان را درك كردم چه دستور مى‌فرماييد؟ فرمود:

خويشتندار باش و دستت را نگهدار و داخل سرايت بمان. مى‌گويد: عرض كردم: يا رسول الله، اگر كسى وارد سرايم شد؟ فرمود: به اتاقت برو، گفتم: اگر وارد اتاقم شد؟

فرمود: به جاى نمازت برو و چنين كن- در حالى كه مچ دستش را گرفته بود- و بگو: ربّى‌