بنابر اين هر كس خود را در خانه زندانى كند تا اعتقادات و اقوال مردم را درباره خود نيكو سازد، در گمراهى آشكارى در دنيا قرار گرفته است و البته عذاب آخرت، اگر مى‌دانستند بالاتر از آن است. پس گوشه‌نشينى استحباب ندارد مگر براى كسى كه تمام اوقاتش با فكر و ذكر و عبادت پروردگار و علم و دانش پر شده باشد به طورى كه اگر با مردم معاشرت كند. اوقاتش ضايع مى‌گردد و يا آفاتش افزون و عباداتش درهم مى‌شود.

بنابر اين اينها عيبهاى پنهانى عزلت گزيدن است كه سزاوار است از آنها پرهيز كنند زيرا ابزار هلاكتند كه در ظاهر به صورت اسباب نجات جلوه مى‌كنند.

فايده هفتم- تجربه‌هاست،

زيرا تجربه از راه معاشرت با مردم و از مشاهده حال ايشان به دست مى‌آيد. عقل غريزى براى دريافت مصالح دين و دنيا كافى نيست و معرفت تنها از راه تجربه و آميزش با مردم به دست مى‌آيد. بنابر اين گوشه‌نشينى كسى كه كسب تجربه سبب استوارى او نشده باشد، صلاح نيست، چنان كه اگر كودك گوشه‌نشينى اختيار كند ناآزموده و نادان باقى مى‌ماند. لذا سزاوار است كه سرگرم آموختن شود و در مدّت آموختن، تجربه‌هاى لازم را حاصل كند و اين مقدار او را كفايت مى‌كند و بقيّه تجربه‌ها با شنيدن احوال ديگران فراهم مى‌آيد و نيازى به معاشرت ندارد. از جمله مهمترين تجربه‌ها آن است كه هر كسى خود و اخلاق و صفات باطنى خويش را بيازمايد و اين امر در خلوت تحقق نمى‌يابد زيرا هر كه در خلوت خود را بيازمايد، خوشنود مى‌شود. فرد تندخو يا حسود و يا كينه‌توز، هر گاه با خودش باشد، ناپاكى باطنى از او بروز نمى‌كند در حالى كه اين صفات در ذات خود باعث هلاكتند. پس بايد آنها را ريشه كن ساخت و يا مغلوب كرد و آرام كردن آنها به وسيله دورى از عوامل محرّك كافى نيست. مثل قلبى كه آكنده از اين پليديهاست همانند دملى است كه پر از خونابه و چرك است امّا مادام كه صاحبش بى‌حركت بماند و دمل با چيز ديگرى تماس پيدار نكند احساس درد نمى‌كند، بنابر اين اگر دست نداشته باشد كه آن را مس كند و يا چشم نداشته باشد كه ظاهر آن را ببيند و كسى هم در كنار او نباشد كه آن را تحريك كند چه بسا با خود تصور كند كه سالم است و وجود دمل را در تنش احساس نمى‌كند و آن را نابود مى‌پندارد. ولى اگر محرّكى آن را تحريك كند يا نيشتر حجامتگر به او برسد چرك از آن‌