راه روشن (ترجمه المحجة البيضاء) - الفيض الكاشاني - الصفحة ١٤٥ - كتاب اخلاق نبوّت و آداب معيشت
تعالى درخواست داشت كه او را به آداب نيكو و اخلاق پسنديده بيارايد، از اين رو در دعايش چنين مىگفت:
«اللّهمّ حسّن خلقى و خلقى»«١» و مىگفت: «اللّهمّ جنّبنى منكرات الأخلاق»«٢» خداى تعالى نيز دعاى آن حضرت را مستجاب كرد، و در وفاى به وعدهاى كه فرموده و گفته است: «ادْعُونِي أَسْتَجِبْ لَكُمْ»«٣» قرآن را بر او نازل كرد و بدان وسيله او را ادب آموخت.
پس معيار خلق و خوى آن حضرت، قرآن است.
سعد بن هشام گويد: بر عايشه وارد شدم و از اخلاق رسول خدا صلى الله عليه و آله پرسيدم. گفت:
مگر قرآن را نمىخوانى؟ گفتم: چرا. گفت: خلق رسول خدا صلى الله عليه و آله قرآن است.«٤» خداوند آن حضرت را به وسيله قرآن ادب آموخت همانند اين آيات:
خُذِ الْعَفْوَ وَ أْمُرْ بِالْعُرْفِ وَ أَعْرِضْ عَنِ الْجاهِلِينَ«٥» و قول خداى تعالى: إِنَّ الله يَأْمُرُ بِالْعَدْلِ وَ الْإِحْسانِ ...«٦» و قول خداى تعالى: وَ اصْبِرْ وَ ما صَبْرُكَ إِلَّا بِاللَّهِ.«٧»
و قول خداى تعالى: وَ اصْبِرْ عَلى ما أَصابَكَ إِنَّ ذلِكَ من عَزْمِ الْأُمُورِ.«٨»
و قول خداى تعالى: لَمَنْ صَبَرَ وَ غَفَرَ إِنَّ ذلِكَ لَمِنْ عَزْمِ الْأُمُورِ.«٩»
و قول خداى تعالى: فَاعْفُ عَنْهُمْ وَ اصْفَحْ إِنَّ الله يُحِبُّ الْمُحْسِنِينَ.«١٠»
«١» اين حديث را احمد در مسند خود ج ٢، ص ٤٠٣ از قول ابن مسعود و ابن حبان نيز از وى روايت كرده است .
«٢» اين حديث را ترمذى و حاكم در ج ١، ص ٥٣٢ كتاب خود با همان عبارت نقل كرده است .
«٣» مؤمن / ٦٠: مرا بخوانيد تا (دعاى ) شما را اجابت كنم .
«٤» اين حديث را ابن سعد در طبقات ٧ ج ١ (بخش ٢) صفحه ٨٩ و ابن شيبه ، عبدبن حميد، مسلم ابن منذر، حاكم و ابن مردويه چنانكه در الدرالمنثور، ج ٦، ص ٢٥٠ آمده نقل كرده اند.
«٥» اعراف / ١٩٩: با آنها مدارا كن و عذرشان را بپذير و به نيكيها دعوت نما و از جاهلان رو بگردان .
«٦» نحل / ٩٠: خداوند به عدل و احسان ... فرمان مى دهد.
«٧» نحل / ١٢٧: صبر كن و صبر تو فقط براى خدا و به توفيق خدا باشد.
«٨» لقمان / ١٧: و در برابر مصايبى كه به تو مى رسد با استقامت و شكيبا باش كه اين از كارهاى مهم و اساسى است .
«٩» شورى / ٤٣: كسانى كه شكيبايى و عفو كنند، براستى اين از كارهاى پر ارزش است .
«١٠» مائده / ١٣: از آنها درگذر و صرف نظر كن كه خداوند نيكوكاران را دوست مى دارد.