پيام قرآن - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٩٠ - 13- بيدار شدن تدريجى عقل و حواس در كودكان

مى‌افزايد: «بعلاوه اگر عاقل متولّد مى‌شد و زندگى مستقل داشت، شيرينى حركات كودكانه و حلاوت تربيت اولاد و رابطه‌اى كه از اين طريق ميان فرزندان و پدر و مادر در تمام عمر برقرار مى‌شود از ميان مى‌رفت.» [١]

گذشته از اينها انتقال به دنياى كاملًا جديد و ناشناخته چنان وحشت و اضطرابى در او ايجاد مى‌كرد كه ممكن بود فكر و اعصاب او را آزار دهد؛ ولى آن قدرت لايزالى كه انسان را براى تكامل آفريده همه اين اصول را در او پيش‌بينى فرموده است.

همچنين اگر حواس او كامل بود، يك مرتبه چشم باز مى‌كرد و صحنه‌هاى تازه را مشاهده مى‌نمود و گوش او صداها و آهنگ‌هاى جديد را مى‌شنيد؛ و چه بسا قدرت تحمّل آنها را نداشت؛ لذا اين امور تدريجاً و يكى پس از ديگرى صورت مى‌گيرد.

جالب توجّه اينكه قرآن مجيد مى‌گويد: وَاللَّهُ أخْرَجَكُمْ مِنْ بُطُونِ أُمَّهاتِكُمْ لا تَعْلَمُوْنَ شَيْئاً وَ جَعَلَ لَكُمْ السَّمْعَ وَ اْلأَبْصارَ وَ اْلأَفْئِدَةَ لَعَلَّكُمْ تَشْكُروُنَ‌: «خداوند شما را از شكم مادرانتان خارج ساخت، در حالى كه هيچ نمى‌دانستيد و براى شما گوش و چشم و عقل قرار داد تا شكر نعمت او را بجا آوريد» [٢]

طبق اين آيه، در آغاز انسان هيچ علمى نداشت و حتّى گوش و چشم نداشت؛ سپس خداوند قدرت شنيدن و ديدن و انديشيدن را به او داد. شايد ذكر واژه‌ «سمع» «گوش» قبل از ذكر «ابصار» «چشم‌ها» اشاره به اين است كه در نوزادان نخست فعاليّت گوش شروع مى‌شود، و بعد از مدّتى چشم‌ها توانايى ديد پيدا مى‌كند. حتّى همانگونه كه قبلًا اشاره كرديم بعضى معتقدند كه گوش در عالم جنين، كم و بيش قدرت شنوايى دارد و آهنگ قلب مادر را مى‌شنود، و به آن عادت مى‌كند!

[١]. بحارالانوار، جلد ٣، صفحه ٦٤.

[٢]. سوره نحل، آيه ٧٨.