پيام قرآن - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٣٣٧ - بر اين خوان نعمت چه دشمن چه دوست؟

بديهى است اگر انسانى را بر سر سفره‌اى دعوت كنند كه غذاهاى رنگارنگى در آن باشد؛ قبل از هر چيز وظيفه خود مى‌داند از صاحب آن نعمت‌ها تشكر كند، و به همين جهت به سراغ صاحب آن سفره مى‌رود تا او را بشناسد. آيا سفره‌اى گسترده‌تر از سفره آفرينش وجود دارد؟ آيا اين خوان نعمتى كه دشمن و دوست از آن بهره‌مند مى‌گردند نبايد صاحب‌اش را شناخت؟ و از عطاياى او كه از فرق تا قدم و از ظاهر تا باطن ما را فرا گرفته تشكر كرد؟

بنابراين يكى از انگيزه‌هاى مهم معرفة اللَّه، همچنين يكى از طرق شناخت او همين روزى‌ها است.

لذا در نخستين آيه مورد بحث همه انسان‌ها را مخاطب ساخته؛ مى‌گويد:

«اى مردم! نعمت خداوند را بر خود، به خاطر بياوريد»: يا أَيُّها النّاسُ اذْكُرُوا نِعْمَةَ اللَّهِ عَلَيْكُمْ‌

«آيا خالقى غير از خدا از آسمان و زمين به شما روزى مى‌دهد؟»: هَلْ مِنْ خالِقٍ غَيْرُ اللَّهِ يَرْزُقُكُمْ مِنَ السَّماءِ وَ اْلأَرْضِ‌

از آسمان نور حياتبخش آفتاب عالمتاب، و قطرات زنده كننده باران، و امواج روح‌پرور نسيم را براى شما مى‌فرستد، و از زمين انواع گياهان و ميوه‌ها و مواد غذائى را مى‌روياند، و انواع معادن و ذخائر زيرزمينى را.

با اين حال بايد بدانيد معبوى جز او نيست، و بندگى تنها شايسته او است.

در اين صورت چگونه از راه راست منحرف مى‌شويد و به اين خالق بزرگ و روزى بخش پشت كرده، در مقابل بتان سجده مى‌كنيد لا الهُ إِلّا هُوَ فَأَنّى تُؤْفَكُوْنَ‌ [١]

در دومين آيه براى اثبات توحيد ربوبيت (يگانگى پروردگار) و نيز توحيد

[١]. «تؤفكون» از مادّه‌ «افك» (بر وزن سفت) بمعنى دگرگون ساختن چيزى از حالت اصلى است، و به همين جهت به دروغ و تهمت و انحراف از حق به سوى باطل‌ «افك» گفته مى‌شود؛ و همچنين به بادهاى مخالف كه از مسير منظّم انحراف يافته‌ «مؤتفكه» اطلاق مى‌شود. (مفردات راغب).