پيام قرآن - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٤٠١ - شرح مفردات

ساختيم، هم مركب آنان از آن است و هم از آن تغذيه مى‌كنند- و براى آنان منافع ديگرى در آنها است، و نوشيدنى‌هاى گوارائى، آيا با اين حال شكرگذارى نمى‌كنند؟»

٩- «و همان كسى كه همه زوج‌ها را آفريد، و براى شما از كشتى‌ها و چهار پايان مركب‌هايى قرار داد كه بر آن سوار شويد- تا بر پشت آنها به خوبى قرار گيريد، سپس نعمت پروردگارتان را هنگامى كه بر آنها سوار شديد متذكر شويد، و بگوئيد: پاك و منزه است كسى كه اين را مسخّر ما ساخت وگرنه ما توانائى آن را نداشتيم.»

١٠- «خداوند كسى است كه چهارپايان را براى شما آفريد تا بعضى را سوار شويد، و از بعضى تغذيه كنيد و براى شما در آنها منافع مهمّى است، هدف اين است، كه به وسيله آنها به مقصدى كه در دل داريد برسيد، و بر آنها و بر كشتى‌ها سوار مى‌شويد،- او آياتش را همواره به شما نشان مى‌دهد، كدام يكى از آيات او را انكار مى‌كنيد؟!»

شرح مفردات:

«دابَّة»- چنانكه قبلًا نيز گفته‌ايم- از مادّه‌ «دبيب»، به معنى راه رفتن آهسته و ملايم است؛ ولى معمولًا به همه جنبندگان اطلاق مى‌شود. اين واژه بر مذكّر و مؤنّث و موجوداتى كه روى زمين راه مى‌روند و حتّى پرندگان آسمان اطلاق مى‌گردد؛ و جمع آن، «دوابّ» است به معنى جنبندگان.

گاه، در مورد نفوذ و حلول چيزى در موجود ديگر، نيز به كار رفته است؛ مثلًا گفته مى‌شود: «دبَّ الشَّرابُ فى الجِسْمِ وَ دَبَّ السُّقْمُ فى البَدَنِ»: «نوشابه در جسم و بيمارى در تن، نفوذ كرد.»

اين واژه حتى انسان را نيز شامل مى‌شود؛ و موارد استعمال آن در قرآن‌