پيام قرآن - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٢٢٥ - بركات و اسرار عجيب كوهها

مى‌كنند و قسمت قابل استفاده زمين را به چندين برابر وسعت مى‌دهند، و در عين حال بسيارى از آنها محل روئيدن درختان جنگلى فراوان و انواع گياهان داروئى و غذائى و مراتع آباد هستند كه بر اهل فن پوشيده نيست.

شايد به همين جهت در ششمين آيه، بعد از بيان قراردادن كوه‌ها در زمين، سخن از بركات زمين و غذاهاى آن به ميان آمده؛ مى‌فرمايد: «بر بالاى زمين كوه‌هايى قرارداد، و بركاتى در آن آفريد، و مواد غذائى را در آن مقدر فرمود وَ جَعَلَ فِيْها رَواسِىَ مِنْ فَوْقِها وَ بارَكَ فِيْها وَقَدَّرَ فِيْها أَقْواتَها

زيرا بدون شك هم خود كوه‌ها و هم آب‌هايى كه از دامنه آنها سرازير مى‌شود نقش بسيار مؤثّرى در توليد مواد غذائى دارند.

جالب اينكه در پايان اين آيه مى‌گويد: سَواء لِلسّائِليْنَ‌ شايد اشاره به اين معنى كه اين مواد غذائى درست مساوى نياز نيازمندان و تقاضا كنندگان است؛ و تعبير به‌ «سائلين» ممكن است اشاره به همه انسان‌ها و حيوانات و گياهان باشد- و اگر به صورت جمع مذكر عاقل ذكر شده به اصطلاح از باب تغليب است- آرى همگى به زبان حال تقاضاى‌ «اقوات» دارند.

«اقْواتْ» جمع‌ «قُوْت» به معنى مادّه غذائى است. بعضى از مفسّران آن را فقط به باران تفسير كرده‌اند، و بعضى به مواد غذائى نهفته در دل خاك؛ ولى ظاهر اين است كه اشاره به تمام مواد غذائى است كه از زمين بيرون مى‌آيد يا در آن پرورش پيدا مى‌كند، و تعبير به‌ «قَدَّرَ» از مادّه‌ «تقدير» شايد اشاره به اين باشد كه قبل از آفرينش انسان و ساير موجودات زنده، تمام نيازمندى‌هاى آنها اندازه‌گيرى و پيش‌بينى شده است! (مضمون آيه هفتم در آيات قبل آمده است.)

در هشتمين آيه به چهار نعمت مهم الهى اشاره مى‌كند: زمين مستقر و آرام به گونه‌اى كه انسان و موجودات زنده ديگر به راحتى بتوانند بر آن زندگى كنند، و ايجاد نهرها در لابلاى قطعات زمين، و آفرينش كوه‌هاى محكم و پابرجا، و