پيام قرآن - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٣٢٠ - 1- ساختمان حيرتانگيز گياهان
ساختمان برگها از آن هم عجيبتر است، اگر يك برگ را در مقابل آفتاب بگيريم رشتههاى بسيار نازكى كه در سرتاسر آن به شكل منظّمى گسترده شده و كار آن رساندن آب و غذا به تمام سلّولهاى برگ است توجّه ما را به خود جلب مىكند، در واقع هر برگ براى خود شهرى است و اين رشتهها لوله كشى منظّم آن شهر را از شاه لولههاى بزرگ گرفته، تا كوچكترين انشعابات، نشان مىدهد.
برگ در عين نازكى داراى هفت طبقه است و هر طبقهاى ساختمان مخصوص و برنامه ويژهاى دارد كه انسان را در حيرت فرو مىبرد! پوشش نازك روى برگ مانند پوست تن انسان است كه سوراخهاى بساير ريزى دارد و هر سوراخ سلّول، نگهبانى دارد كه باز و بسته شدن آن را تنظيم مىكند!
برگ از اين سوراخها تنفّس مىكند؛ هوا را فرو مىبرد، كربن را از آن جدا كرده، و كلروفيل گياهى را با آن مىسازد و در مقابل اكسيژن و مقدارى رطوبت را براى پاكسازى و تلطيف هوا به عنوان دو موهبت بزرگ به جهان انسانيت عرضه مىكند.
ارقامى كه دانشمندان در اينجا ارائه مىدهند حيرتآور است. مىگويند:
براى اينكه گياه بتواند يك پوند قند بسازد؛ بايد برگها معادل سيصد هزار گالن هوا فرو برند و تجزيه كنند!
ساختمان گلها و سپس ميوهها از آن هم عجيبتر است. وجود قسمتهاى نر و مادّه، و چگونگى تركيب گردههاى بسيار ظريف نر با قسمتهاى ماده، و سپس تشكيل تخمك در رحم گياه بعد از اين ازدواج بى سر و صدا، و چگونگى پرورش آن، هريك دنياى عجيبى است كه روح و عقل انسان را همراه خود مىبرد، و در اقيانوسى از شگفتىها غرق مىكند.
شرح ساختمان اندامهاى گياهان و گلها و ميوهها به طور قطع در اين مختصر نمىگنجد. كتابهاى زيادى در اين زمينه از سوى دانشمندان نوشته شده و علم دامنه دارى به نام گياهشناسى به وجود آورده است. بهتر است به گفته