پيام قرآن - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٢٦٢ - اسرار آفرينش رعد و برق

معرّفى ذات پاك خداوند از طريق آثار او مى‌فرمايد: «او كسى است كه برق را به شما نشان مى‌دهد كه هم مايه ترس است و هم اميد»: هُوَ الَّذِى يُرِيْكُمُ الْبَرْقَ خَوْفاً وَ طَمَعاً

ترس از صاعقه‌ها و اميد به نزول باران، يا ترس مسافران و اميد حاضران در شهرها و آبادى‌ها.

جالب اينكه بعد از آن بلافاصله مى‌گويد «خداوند ابرهاى سنگينى ايجاد مى‌كند» وَ يُنْشِى‌ءُ السَّحابَ الثِّقالَ‌.

در توضيح اين جمله گفته شده است: «مقارن طوفان‌هاى شديد رگبارى، ابرهاى، بالاى جوّ تا نزديكى‌هاى زمين را مى‌پوشانند؛ هوا تاريك مى‌شود، و در تلاطم بادها مرتباً الكتريسته ايجاد و تخليه شده، و جهش برق و غرش رعد پى در پى زمين و هوا را به لرزه در مى‌آورد؛ و بالاخره ابرهايى كه در طبقات پائين و غليظ جوّ متراكم گرديده و در اثر بادهاى تكان‌دهنده بالابر، حامل دانه‌هاى درشت و فراوان شده‌اند بسيار ثقيل (سنگين) مى‌باشند.» [١]

در سومين و آخرين آيه مورد بحث به پديده‌ «رعد» اشاره شده؛ مى‌فرمايد:

«رعد تسبيح و حمد او مى‌گويد»: وَ يُسَبِّحُ الرَّعْدُ بِحَمْدِهِ‌

اين تعبير نشان مى‌دهد كه اين پديده آسمانى مسأله ساده‌اى نيست؛ بلكه بازگو كننده علم و قدرت خدا است. چرا كه‌ «تسبيح» به معنى منزّه شمردن از هر عيب و نقص، و «حمد» به معنى ستايش او در برابر كمالات است؛ و به اين ترتيب غرّش رعد از اوصاف جمال و جلال خدا سخن مى‌گويد!

اين سخن ممكن است به زبان حال باشد؛ همانگونه كه يك اختراع مهم از علم و آگاهى مخترع، و يك تابلوى بسيار زيبا از ذوق سرشار نقّاش، و يك قطعه شعر دل‌انگيز از ذوق ادبى گوينده، سخن مى‌گويد، و او را مدح و ستايش مى‌كند، و يا اشاره به زبان قال باشد؛ آنچنانكه بعضى از مفسّران گفته‌اند كه تمام ذرّات اين جهان هر كدام براى خود سهمى از عقل و شعور دارند؛ و تسبيح و

[١]. باد و باران، صفحه ١٣٨.