پيام قرآن - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٢٣٨ - شرح مفردات

مى‌شوند» [١]

در مورد حضرت سليمان عليه السلام نيز مى‌خوانيم: وَلِسُلَيْمانَ الرِّيْحَ غُدُوُّها شَهْرٌ وَ رَواحُها شَهْرٌ: «ما باد را مسخر سليمان ساختيم كه صبحگاهان مسر يك ماه را مى‌پيمود، و عصر گاهان نيز مسير يك ماه را» [٢]

«تَصْرِيْفِ الرِّياحِ»: به معنى منتقل كردن بادها از حالى به حالى است (از شمالى به جنوبى، و از جنوبى به شمالى و ...) از مادّه‌ «صرف» (بر وزن حرف) به معنى بازگرداندن چيزى از حالتى به حالت ديگر يا تبديل آن به شى‌ء ديگر است. [٣]

اين تعبير ممكن است اشاره به آن باشد كه اگر بادها هميشه از يك سو بوزند ممكن است رطوبت‌ها و ابرهاى برخاسته از درياها را تنها به يك سمت برانند؛ امّا دگرگون شدن و تغيير بادها سبب مى‌شود كه ابرها از هر نقطه به نقطه ديگر حركت كنند و غالب سرزمين‌هاى خشك حداكثر بهره را از باران بگيرند.

از اين گذشته چنانكه خواهيم گفت، فايده بادها منحصر به حركت ابرها نيست؛ بلكه منافع فراوان ديگرى دارد كه در تفسير آيات به خواست خدا به آن اشاره مى‌شود. [٤]

«سَحابُ» از مادّه‌ «سَحْب» (بر وزن محو) در اصل به معنى كشيدن است؛ و از آنجا كه ابرها به وسيله بادها كشيده مى‌شوند، و يا ابرها آب‌ها را به هر سو مى‌كشند؛ نام‌ «سحاب» بر آنها گذارده شده است. اين واژه گاه به معنى سايه و ظلمت و تاريكى از باب تشبيه به كار مى‌رود.

[١]. سوره يونس، آيه ٢٢.

[٢]. سوره سبأ، آيه ١٢.

[٣]. مجمع‌البحرين و مفردات راغب.

[٤]. عرب بادها را به چهار نوع تقسيم مى‌كند: (شمال) كه از نقطه شمال مى‌وزد و (جنوب) كه از نقطه جنوب حركت مى‌كند و (صبا) كه از شرق مى‌وزد و (دبور) كه از نقطه مغرب مى‌وزد.