پيام قرآن - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ١٩٢ - سوگند به خورشيد و ماه و ستارگان

مى‌نامند، سپس، حركت خود را رو به سوى جنوب آغاز مى‌كند و در اوّل فصل پائيز محاذى خط استواء مى‌رسد، و از آن پس به سوى جنوب كره زمين مايل مى‌شود، و اين حركت تا آغاز فصل زمستان ادامه دارد كه محاذى مدار رأس الجدى (مدار ٢٣ درجه جنوبى) مى‌رسد، كه آن را ميل اعظم جنوبى مى‌دانند، و باز حركت آن به سوى شمال آغاز مى‌گردد، و فصل بهار محاذى خط استواء است.

بنابراين منظور از جريان خورشيد، همين ميل شمالى و جنوبى است؛ و منظور از «مستقر»، آخرين نقطه ميل اعظم شمال و جنوب است. (مدار رأس السرطان و رأس الجدى).

البته معلوم است كه اين حركت نيز ناشى از حركت انتقالى زمين به دور آفتاب، با توجّه به انحراف ٢٣ درجه‌اى محور زمين مى‌باشد؛ ولى به نظر ما چنين مى‌رسد كه خورشيد داراى حركت است.

سوّم، منظور حركت وضعى خورشيد به دور خود است؛ زيرا امروز ثابت شده كه خورشيد نيز برگرد محور خود مى‌چرخد- مدّت اين حركت را در يك دوره كامل معادل ٢٥ روز و نيم ذكر كرده‌اند- در اين صورت‌ «لام» در «لمستقرلها» به معنى‌ «فى» خواهد بود؛ يعنى خورشيد در قرارگاهش حركت دارد. (البتّه بعضى از مفسّران به اين تفسير اشكال كرده‌اند كه با مفهوم كلمه‌ «تجرى» سازگار نيست.

چهارم، منظور حركت خورشيد در برج‌هاى آسمانى است كه در دوازده ماه سال، هر زمان در مقابل يكى از اين برج‌هاى دوازده گانه قرار دارد و محاذى يكى از اين صورت‌هاى فلكى ستارگان است؛ و از همين‌جا است كه برج‌هاى دوازده‌گانه سال پديد مى‌آيد. [١] بنابراين منظور از «مستقر» و قرارگاه، انتهاى اين دوره است.

[١]. منظور از برج در اينجا مجموعه‌اى از ستارگان است كه روى هم‌رفته صورت خاصّى راتشكيل مى‌دهند؛ و برج‌هاى دوازده گانه به ترتيب زير است: حمل، ثور، جوزا، سرطان، اسد، سنبله، ميزان، عقرب، قوس، جدى، دلو و حوت.