پيام قرآن - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٢١٢ - نظام عجيب شب و روز

در روايات اسلامى آمده است كه انسان مى‌تواند عباداتى را كه از او در شب فوت شده در روز قضا كند؛ (يا به عكس) و آيه را ناظر به اين معنى شمرده‌اند. [١]

اين تفسير با تفاسير فوق نيز منافاتى ندارد؛ و به هر حال آيه اشاره به نظام خاصّ و متناوب شب و روز است كه از علم و قدرت بى‌پايان پروردگار حكايت مى‌كند؛ به طورى كه اگر فى‌المثل حركت كره زمين به دور خود كمى تندتر يا كندتر از امروز مى‌بود؛ روزها و شب‌ها ممكن بود چنان طولانى شود كه حيات و زندگى انسان‌ها، بلكه تمام موجودات زنده روى زمين به خطر بيفتد.

در هشتمين آيه سخن از تسخير شب و روز، و بودن آن دو در خدمت انسان‌ها است؛ مى‌فرمايد: «خداوند شب و روز را مسخر شما ساخت»: وَ سَخَّرَ لَكُمُ اللَّيْلَ وَ النَّهار

چون شرح معنى تسخير در موارد مشابه گذشته است؛ نيازى به تكرار نمى‌بينيم.

در نهمين آيه نخست روى مسأله اختلاف شب و روز، و بعد روى تمامى مخلوقاتى كه خداوند در زمين و آسمان آفريده است به عنوان نشانه‌هاى عظمت و علم و قدرت او تكيه شده است» انَّ فِى اخْتِلافِ اللَّيْلِ وَ النَهارِ وَ ما خَلَقَ اللَّهُ فِى السَّمواتِ وَ الْارْضِ لَاياتٍ لِقَوْمٍ يَتَّقُوْنَ‌

اين تعبير نشان مى‌دهد كه خلقت اين دو تا چه اندازه اهمّيّت دارد.

در دهمين قسمت از اين آيات طى سه آيه، فوائد مهم شب و روز با تعبيرات‌

[١]. اين تفسير در حديثى از پيغمبر اكرم صلى الله عليه و آله و سلم (طبق آنچه در تفسير فخررازى) آمده است؛ و در حديثى از امام صادق عليه السلام (طبق نقل نورالثقلين، جلد ٣، ذيل آيه مورد بحث) روايت شده است.