پيام قرآن - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٧٥ - عالم اسرارآميز جنين

اطلاق واژه‌ «تمنى» بر آرزوها به خاطر آن است كه انسان آن را در دل تصوير و اندازه‌گيرى مى‌كند؛ و چون بسيارى از آرزوها با واقعيّت مطابق نيست؛ واژه‌ «أُمْنِيّة» گاه به معنى دروغ آمده است. [١]

تفسير و جمع‌بندى‌

عالم اسرارآميز جنين‌

انگونه كه اشاره شد؛ قرآن مجيد كراراً روى مسأله مراحل تكامل جنين در رحم مادر تكيه كرده و همه انسان‌ها را به مطالعه دقيق آن دعوت مى‌كند، و آن را يكى از طرق وصول به معرفة اللَّه، و همچنين يكى از طرق اثبات امكان معاد مى‌شمرد.

نخستين آيات مورد بحث به قرينه آخرين جمله آن: فَتَبارَكَ اللَّهُ احْسَنُ الْخالِقِيْنَ‌: «جاويد و پر بركت است خدائى كه بهترين خالق‌ها است» ناظر به مسأله خداشناسى است؛ هرچند آيات بعد در همين سوره مؤمنون نشان مى‌دهد كه توجّهى به مسأله معاد نيز دارد، و به اين ترتيب مبدأ و معاد هر دو در آن نهفته است.

نخست به آفرينش انسان از عصاره گِل، و سپس از نطفه‌اى كه در قرارگاه مطمئن رحم جاى مى‌گيرد اشاره مى‌كند؛ و بعد از ذكر اين دو مرحله، به ذكر پنج مرحله ديگر كه مجموعاً هفت مرحله را تشكيل مى‌دهد؛ مى‌پردازد:

١- مرحله‌ «علقه» كه نطفه تبديل به خون بسته‌اى مى‌شود كه عروق فراوان در آن وجود دارد.

٢- مرحله‌ «مضغه» كه اين خون لخته شده به شكل قطعه گوشتى در مى‌آيد.

٣- مرحله‌ «عظام» كه سلّول‌هاى گوشتى همگى تبديل به سلّول‌هاى استخوانى مى‌شود.

٤- مرحله پوشش استخوان‌ها با گوشت فرا مى‌رسد كه عضلات سرتاسر

[١]. مفردات راغب، مجمع‌البحرين، و لسان العرب.