خشمگين و عصبانى را در كنار خود نگهداريم؛ با اين حال چگونه ممكن است اين حيوانات عظيم نيرومند كه بعضى شاخ دارند و بعضى دندان‌هاى برنده و فك قوى، و بعضى پاهاى بزرگ و محكم براى كوبيدن و لگد زدن، اگر رام نباشند در كنار خود نگهداريم، و بر آنها سوار شويم؟ و راستى اگر تسخير الهى نبود ما هرگز قدرت بهره‌گيرى از آنها را نداشتيم‌ ما كُنّا لَهُ مُقْرِنِيْنَ‌ [١]

اين نكته نيز قابل ملاحظه است كه پشت چهارپايان آنچنان آفريده شده است كه براى سوارى انسان، بسيار متناسب و آماده است.

قابل توجّه اينكه نخستين هدف را سوار شدن بر اين مركب‌ها ذكر مى‌كند، و هدف متوسط را ياد نعمت‌هاى پروردگار، و هدف نهايى را معرفت ذات پاك او و تسبيح و تقديس‌اش مى‌شمرد؛ و هميشه توجّه به نعمت‌ها انسان را در مسير معرفت منعم قرار مى‌دهد. همه اين مواهب آفرينش بهانه‌اى است براى معرفة اللَّه و مقدمه‌اى است براى شناخت او.

همين معنى در دهمين و آخرين آيه به اضافه منافع ديگر ذكر شده است؛ و در واقع در اين آيه، به پنج فايده عمده كه در چهار پايان است، اشاره گرديده؛ و آنها را از آيات الهى مى‌شمرد.

نخست مى‌فرمايد: «خداوند همان كسى است كه چهارپايان را براى شما آفريد تا بعضى را سوار شويد»: االلَّهُ الَّذِىْ جَعَلَ لَكُمْ اْلأَنْعامَ لِتَرْكَبُوا مِنْها

«و از بعضى تغذيه مى‌كنيد»: وَ مِنْها تَأْكُلُوْنَ‌

و بعد به منافع مختلفى، همچون شير و پشم و پوست و مواد داروئى و امثال اينها اشاره كرده؛ به طور جمعى مى‌فرمايد: «و براى شما در آنها منافع‌است»:

وَلَكُمْ فِيْها مَنافِعُ‌

[١]. ضمير مفرد در «ظهوره» و «عليه» و «له» همگى به‌ «انعام» باز مى‌گردد، زيرا همانگونه كه قبلًا گفتيم‌ «انعام» معنى جمعى دارد، ولى لفظا مفرد است. بعضى نيز احتمال داده‌اند كه اين ضمائر به‌ «ما» در «ماتركبون» باز مى‌گردد، و در اين صورت هم شامل چهار پايان مى‌شود و هم كشتى‌ها ضمناً «مُقرنين» از مادّه‌ «اقران» به معنى توانائى بر چيزى است، و بعضى آن را به معنى ضبط و نگهدارى كردن تفسير كرده‌اند.