پيام قرآن - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٨٧ - 11- دگرگونىهاى شگفتانگيز در لحظه تولّد
همان گونه كه گفتيم هيچكس دقيقاً نمىتواند لحظه تولّد را تعيين كند؛ و آنچه به صورت پيشبينى از سوى اطبّا بطور عموم، يا بطور خصوص، به افراد گفته مىشود، جنبه تخمينى دارد؛ چنانكه در آيه ٨ سوره رعد مىخوانيم:
اللَّهُ يَعْلَمُ ما تَحْمِلُ كُلُّ أُثْنى وَ ما تَغِيْضُ الأَرْحامُ وَ ما تَزْدادُ وَ كُلُّ شَيءٍ عِنْدَهُ بِمِقْدارٍ: «خدا از جنينهايى كه هر مؤنث حمل مىكند، آگاه است، و نيز از آنچه رحمها كم مىكنند (و قبل از موعد معمول مىزايند) و هم از آنچه افزون مىكنند (بعد از موعد مىزايند) با خبر است، و هر چه نزد او اندازهاى دارد» [١]
ظاهر آيه اين است كه اين از علوم خاصّ الهى است؛ كه ويژگىهاى جنين را قبل از تولّد از هر نظر مىداند. نه تنها مسأله جنسيت بلكه از تمام استعدادها، ذوقها، صفات ظاهر و باطن جنين با خبر است؛ و همچنين لحظه تولّد جنين را تنها خدا مىداند، و براى اينكه تصوّر نشود اين كم و زيادها بىحساب و بىدليل است؛ بلكه ساعت و ثانيه و لحظه آن حساب دارد، مىافزايد: و كُلُّ شَيىءٍ عِنْدَهَ بِمِقْدارٍ: «هر چيز نزد او اندازه و مقدار معينى دارد.»
جالب اينكه در لحظه تولّد، دگرگونىهاى عجيبى در سيستم زندگانى نوزاد، ظاهر مىشود كه براى تطبيق دادن او با محيط جديد، كاملًا ضرورى است، و از ميان آنها تنها به دو موضوع اشاره مىكنيم:
الف: دگرگون شدن سيستم گردش خون؛
به اين صورت كه مسأله گردش خون در جنين يك گردش ساده است؛ زيرا حركت خونهاى آلوده به سوى ريهها براى تصفيه انجام نمىگردد، چون در آنجا تنفّسى وجود ندارد؛ لذا دو قسمت قلب او (بطن راست و چپ) كه يكى عهدهدار رساندن خون به اعضاء، و ديگرى عهدهدار رساندن خون به ريه براى
[١]. «تغيض» از مادّه «غيض» (بر وزن فيض) به معنى فرو بردن مايع، يا فروكش كردن آن است. سپس به معنى نقصان و نيز به معنى فساد آمده است؛ و لذا در آيه فوق بعضى «تغيض» را به معنى نقصان جنين و بعضى به معنى قبل از موعد تولّد يافتن تفسير كردهاند؛ و مشهور ميان مفسرّين همين معنى است. همين تفسير در حديثى از امام باقر يا امام صادق عليه السلام نيز نقل شده است؛ و ذيل آيه نيز گواه بر آن است.