پيام قرآن - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٣٧٠ - 1- فنّ پيچيده پرواز

توضيحات:

١- فنّ پيچيده پرواز

سال‌ها انسان فكر مى‌كرد؛ اين چه نيروى مرموزى است كه پرندگان را كه اجسام نسبتاً سنگينى هستند برخلاف نيروى جاذبه به اين آسانى به بالا مى‌برد و به نرمى و راحتى و چابكى در اوج آسمان به پرواز در مى‌آورد، و به سرعت جابجا مى‌شود؛ ولى با اختراع و تكميل هواپيما، اين معنى كشف شد كه نيروئى به نام نيروى بالابر وجود دارد كه نه تنها پرندگان؛ بلكه مى‌تواند اجسام بسيار سنگين را در آسمان به پرواز در آورد؛ و در يك عبارت ساده و خالى از اصطلاحات فنّى مى‌توان آن را چنين توضيح داد:

اگر جسمى داراى دو سطح متفاوت باشد- مانند بال‌هاى پرندگان يا بال‌هاى هواپيما كه سطح روئين‌اش داراى انحناء و برجستگى است- اگر چنين جسمى به طور افقى حركت كند، نيروى خاصّى در آن پيدا مى‌شود كه آن را به طرف بالا سوق مى‌دهد. اين به خاطر آن است كه فشار هوا، بر سطح زيرين، نسبت به سطح روئين بيشتر خواهد بود. (چون سطح روئين بيشتر از سطح زيرين است.)

استفاده از اين قانون، هسته اصلى پرواز اجسام سنگين را در هوا تشكيل مى‌دهد؛ و اگر درست در بال‌هاى پرندگان دقت كنيم، اين قانون فيزيكى را دقيقاً مى‌توانيم درك كنيم.

ولى اين تنها يك مسأله از ده‌ها مسأله مهم پرواز است، و براى تكميل آن امور زير نيز ضرورت دارد:

١- سرعت اوليّه براى ايجاد نيروى بالابر (هواپيماها براى بدست آوردن اين سرعت، مدّت زيادى روى زمين راه مى‌روند؛ ولى پرندگان گاه با كمى دويدن و گاهى با يك پرش سريع در هوا به اين هدف مى‌رسند!)

٢- چگونگى خنثى كردن اين نيرو براى فرود آمدن (اين معنى با كم كردن سرعت و تغيير شكل بال‌ها، در پرندگان و هواپيماها صورت مى‌گيرد!)

٣- چگونگى تغيير مسير، به هنگام پرواز (اين معنى نيز عمدتاً به وسيله حركات دم هواپيما است يا پرهاى مخصوص دم پرندگان كه در جهات مختلف‌