آرى شير، اين مادّه گوارا كه هم نوشيدنى و هم غذاى نيروبخش و كاملى است از درون اين حيوانات و از لابلاى خون و گوشت آنها بيرون مى‌آيد، همين معنى با تأكيد بيشترى در آيه پنجم آمده است. مى‌فرمايد: «از درون شكم حيوانات، از ميان غذاهايى هضم شده و خون، شير خالص و گوارا به شما مى‌نوشانيم»: نُسْقِيْكُمْ مِمّا فى بُطُوْنِهِ مِنْ بَيْنِ فَرْثٍ وَ دَمٍ لَبَناً خالِصاً سائغاً لِلشّارِبِيْنَ‌ [١]

اين چه قدرتى است كه از لابلاى اين همه اشياء آلوده چنين غذاى پاك و خالص و لذتبخش بيرون مى‌فرستد؟ رنگ آن سفيد، طعم آن شيرين بوى آن معطّر، از هر نظر گوارا است.

عجب اينكه دانشمندان مى‌گويند: براى اينكه يك ليتر شير در پستان حيوان توليد شود، بايد در حدود پانصد ليتر خون از اين عضو عبور كند تا مواد لازم براى آن يك ليتر شير از خون گرفته شود! و براى توليد يك ليتر خون در عروق بايد مواد غذائى زيادى از روده‌ها بگذرد؛ و اينجا است كه مفهوم‌ «مِنْ بَيْنِ فَرْثٍ وَ دَمٍ» روشن مى‌شود.

درباره تركيب شير و چگونگى پيدايش آن در پستان‌ها، و انواع مواد حياتى و ويتامين‌هاى موجود در آن، و خواص نيروبخش و فرآورده‌هاى مختلفى كه از شير حاصل مى‌شود، و مفيد بودن آن براى هر سن و سال، مطالب بسيار زيادى گفته شده كه اگر جمع‌آورى گردد كتاب مهمّى را تشكيل مى‌دهد؛ و ورود در آن ما را از بحث تفسير خارج مى‌سازد.

در اينجا تنها به ذكر روايتى پرمعنى از پيغمبر اكرم صلى الله عليه و آله و سلم قناعت مى‌كنيم كه‌

[١]. «فرث» به معنى غذاى هضم شده و «دم» به معنى خون است، و «سائغ» يعنى گوارا، همان چيزى كه به آسانى از گلو مى‌گذرد و به راحتى هضم مى‌شود. قابل توجّه اينكه در آيه سوره مؤمنون‌ «بُطُونها» با ضمير مؤنث ذكر شده كه اينگونه موارد معنى جمعى دارد و در آيه سوره نحل‌ «بُطُونِه» با ضمير مذكر كه معنى مفرد دارد. جمعى از مفسّران گفته‌اند «انعام» اسم جمع است اگر ملاحظه ظاهر لفظ شود ضمير مفرد به آن بر مى‌گردد، و اگر ملاحظه معنى آن گردد ضمير جمع، و بعضى گفته‌اند ضمير مفرد به خاطر مفهوم جمع و ضمير مؤنث به خاطر مفهوم جماعة (به تفسير كشّاف و فخررازى و روح‌المعانى و ابوالفتوح رازى مراجعه شود.)