بسيار زياد پرورش مى‌يابند بعد از رسيدن و دادن سهميه موجودات زنده سطح دريا، سنگين مى‌شود، و به اعماق دريا فرو مى‌روند؛ همچنين بقاياى موجودات زنده سطح دريا به صورت مائده‌هاى آسمانى به سوى موجودات زنده اعماق دريا فرستاده مى‌شود.

گاهى مرغان هوا را نصيب ماهى دريا مى‌كند، و گاه ماهيان دريا نصيب مرغان هوا! گاه گياهان را غذاى حيوانات قرار مى‌دهد، و گاه حيوانات را غذاى گياهان گوشتخوار! گاهى از باقيمانده و تفاله مزاحم غذاى يك موجود، غذاى لذيذى براى موجود ديگرى مى‌سازد! فى‌المثل بعضى از نهنگ‌هاى دريائى كه بعد از تغذيه از ماهيان مختلف دريا، بقاياى آن در لابلاى دندانشان باقى مى‌ماند؛ به ساحل مى‌آيند و دهان خود را كه همچون غارى است باز مى‌گذارند.

دسته از پرندگان ساحلى وارد دهان آنها مى‌شوند و بقاياى گوشت‌ها را از لابلاى دندانشان كه غذاى لذيذى براى آنها محسوب مى‌شود بيرون مى‌كشند و مى‌خورند، و عملًا مسواك خوبى به دندان‌هاى اين حيوان مى‌زنند. او هم در عالم همكارى ناسپاسى نمى‌كند، و تا آخرين پرنده از دهان‌اش بيرون نيايد دو فك خود را بر هم نمى‌نهد! وقتى برنامه تمام شد و او از مواد مزاحم رهايى يافت و پرندگان، شكمى از عزا درآوردند دهان برهم نهاده و راهى اعماق دريا مى‌شود! [١]

كوتاه سخن اينكه: هر قدر در اين مسأله، باريك‌تر شويم؛ نكته‌هاى تازه‌اى در زمينه علم و حكمت آفريدگار، و تدبيرى كه در زمينه ارزاق به كار رفته است عائدمان مى‌شود به گونه‌اى كه احتمال هرگونه تصادف را از ميان بر مى‌دارد.

كافى است به حال انسان در دوران‌هاى سه گانه جنينى، و شيرخوارگى، و غذاخورى بينديشيم كه چگونه خداوند در هريك از اين سه مرحله حسّاس آنچه را كه مناسب حال او بوده، بى كم و كاست در اختيارش نهاده است.

[١]. فخررازى در تفسير خود، ضمن اشاره كوتاهى به اين موضوع، مى‌افزايد كه روى سر اين پرنده چيزى شبيه به خار است، گه اگر احياناً تمساح تصميم بر بلعيدن آن پرنده بگيرد آن خار او را آزار مى‌دهد! (تفسير فخررازى، جلد ٢٤، صفحه ١١).