پيام قرآن - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٧٦ - عالم اسرارآميز جنين

استخوان‌ها را فرا مى‌گيرد ثُمَّ كَسَوْنَا الْعِظامَ لَحْماً

٥- در اينجا لحن قرآن عوض مى‌شود و خبر از تحوّل و آفرينش مهم و جديدى درباره جنين مى‌دهد؛ و به صورت يك تعبير سر بسته و اسرارآميز مى‌گويد: «سپس آفرينش تازه‌اى به آن داديم» ثَمَّ أَنْشَأناهُ خَلْقاً اخَرَ

هنگامى كه اين مراحل هفت‌گانه پايان مى‌يابد؛ با جمله: فَتَبَارَكَ اللَّهُ احْسَنُ الخالِقِيْنَ‌ زيباترين توصيف را درباره اين خلقت عجيب مى‌كند؛ جمله‌اى كه در هيچ آيه ديگر قرآن و درباره آفرينش هيچ موجودى به كار نرفته است.

آفرين بر اين خلقت، و آفرين بر اين قدرت نمائى و آفرين بر آن خالق بزرگ!

در اينكه منظور از اين جمله سربسته (آفرينش جديد) چيست؟! مفسّران تفسيرهاى گوناگونى ذكر كرده‌اند.

آنچه از همه نزديك‌تر و مناسب‌تر به نظر مى‌رسد همان رسيدن جنين به مرحله حيات انسانى است كه حسّ و حركت در آن پيدا مى‌شود، و به جنبش در مى‌آيد، و گام به جهان حيوانات و انسان‌ها مى‌گذارد. قرآن از اين جهش بزرگ و عجيب تعبير به‌ «انشاء» كرده است؛ اشاره به راهى طولانى است كه انسان آن را در مدت كوتاهى طى مى‌كند.

در حديثى از امام باقر عليه السلام مى‌خوانيم كه در تفسير جمله: ثُمَّ أَنْشَأْناهُ خَلْقاً آخَرَ فرمود: «هُوَ نَفْخُ الرُّوْحِ فِيْهِ»: «منظور دميدن روح در او است.» [١]

درست است كه جنين از همان لحظه اول موجودى است زنده، ولى تا مدّتى در شكم مادر هيچ حسّ و حركتى ندارد؛ و در حقيقت بيشتر شبيه به يك گياه است تا حيوان يا انسان. ولى بعد از گذشتن چند ماه روح انسانى در او زنده مى‌شود، و به همين دليل در روايات اسلامى آمده است كه جنين قبل از آنكه به اين مرحله برسد هرگز ديه كامل ندارد. اما وقتى به اين مرحله رسيد ديه آن ديه كامل يك انسان خواهد بود. [٢]

[١]. تفسير نور الثقلين، جلد ٣، صفحه ٥٤١، حديث ٥٦ و ٥٧.

[٢]. تفسير نورالثقلين، جلد ٢، صفحه ٥٤١، حديث ٥٦ و ٥٧.