پيام قرآن - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ١٦٨ - بلند آسمان، آيت حق بود!

گردانند.

هشتمين آيه گرچه به قرينه آيات بعد از آن، ناظر به مسأله رستاخيز و قيامت است و مى‌گويد: كسى كه قادر است آسمان‌ها و زمين را با اين همه عظمت بيافريند، قدرت بر زنده كردن مردگان را بعد از مرگ نيز دارد؛ چرا كه آفرينش آسمان و زمين از آفرينش انسان برتر است.

ولى با اين حال دليل روشنى نيز بر مسأله خداشناسى است؛ زيرا وجود انسان بلكه حتى يك عضو از اعضاى بدن او مانند: چشم و گوش، بلكه حتّى ساختمان يك سلّول از اين اعضاء با آن همه پيچيدگى و رموز و اسرار و نظامات مى‌تواند آيه روشنى از آيات حقّ باشد. بنابراين آفرينش آسمان و زمين كه از آفرينش انسان، برتر و بالاتر است دليل روشن‌ترى بر عظمت او خواهد بود لَخَلْقُ السَّماواتِ وَ اْلأَرْضِ أكْبَرُ مِنْ خَلْقِ النّاسِ‌

درست است كه اگر خلقت انسان با هر جزء از اجزا در اين عالم مقايسه شود خلقت او برتر است؛ ولى مسلّما اگر با كل آسمان‌هاى پهناور و زمين مقايسه شود خلقت آنها برتر است.

جالب اينكه قرآن مجيد اين سخن را زمانى بيان كرد كه انسان‌ها- مخصوصاً در آن محيط عقب افتاده حجاز- خبرى از عظمت آسمان‌ها نداشتند؛ تا آنجا كه شايد آسمان را سقفى نيلگون در نزديكى خود مى‌پنداشتند كه ميخ‌هاى نقره‌اى ستارگان بر آن كوبيده شده!

آرى امروز مفهوم عميق اين آيه را ما به خوبى درك مى‌كنيم؛ چرا كه دانشمندان با تلسكوپ‌هاى عظيم به اين آسمان پهناور نگريسته و عجائب حيرت انگيزى از عظمت و نظام حاكم بر آن را براى ما به ارمغان آورده‌اند، و از كجا معلوم كه آنچه را آنها امروز مى‌بينند عشرى از اعشار عظمت اين عالم هم نباشد، و شايد فردا اين حقيقت بر ملا گردد؛ و ظاهراً به همين دليل در پايان آيه‌