پيام قرآن - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٣١ - توضيحات

تعبير به‌ «قيام» كه نشانه آمادگى كامل براى انجام هدف‌هاى جدّى است.

تعبير به‌ «مَثْنى‌» و «فُرادى‌» كه اشاره به فعاليّت جمعى و فردى و تلاش‌هاى همه جانبه در اين راه است (مسلمّاً انسان در تنهايى عميق‌تر فكر مى‌كند؛ ولى در جمع، كامل‌تر مى‌انديشد. چرا كه افكار به يكديگر ضميمه مى‌شوند، و جمع ميان اين دو بهترين راه است) [١]

سپس تعبير به‌ «تفكّر» كه از درون مى‌جوشد و انسان را، به دلائل روشن عقلى رهنمون مى‌گردد.

تعبير به‌ «لكم»، «براى شما» آن هم آميخته با مسأله انذار و توجّه به عذاب شديد؛ اشاره به اين است كه در اينجا تنها سود و زيان خود شما مطرح است و پيامبر صلى الله عليه و آله و سلم هم، هدفى غير از اين ندارد.

آيا با اين حال نبايد دعوتش را جدّى بگيرند، و روى آن بينديشند و حق را بيابند و از آن پيروى كنند.

نتيجه‌

آيات فوق و آيات مشابه ديگر، به خوبى از انگيزه عقلانى جستجوگرى در طريق معرفة اللَّه پرده برمى‌دارد؛ و نشان مى‌دهد كه هيچ انسان عاقلى نمى‌تواند در برابر فريادهاى عظيمى كه از سوى فرستادگان الهى در زمينه دعوت به سوى خدا كه با سرنوشت همگان پيوند نزديك دارد، خاموش بماند و ساكت بنشيند؛ و اين نخستين انگيزه تحقيقات مذهبى است.

توضيحات:

[١]. بعضى گفته‌اند: «مثنى»، اشاره به مناظره است، كه براى كشف حق تأثير به سزائى دارد، در حالى كه‌ «فرادى» اشاره به مطالعات تنهايى است. بعضى نيز احتمال داده‌ند كه‌ «مثنى» اشاره به تفكّراتى است كه انسان در روزها و ميان جمع انجام مى‌دهد؛ و «فرادى» تفكّراتى است كه شبانه و به تنهايى صورت مى‌گيرد. (تفسير قرطبى، جلد ٧، صفحه ٥٣ و ٩٣).