پيام قرآن - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٣٤٣ - بر اين خوان نعمت چه دشمن چه دوست؟

مطلق از روزى نيست؛ تا منافاتى با آيات بعد كه مى‌گويد: «هر جنبنده‌اى در زمين روزيش با خدا است»: وَ ما مِنْ دابَّةٍ فِى اْلأَرْضِ إلاّ عَلى‌ اللَّهِ رِزْقُها [١] داشته باشد؛ بلكه منظور محدوديت روزى است در عين وجود حداقل لازم.

در ششمين آيه بعد از تأكيد بر اين نكته كه خداوند نيازى به بندگان ندارد و اگر آنها را به عبوديت خويش دعوت مى‌كند به خاطر نياز نيست؛ [٢] مى‌فرمايد: «خداوند تنها روزى بخشنده صاحب قوّت و قدرت است» انَّ اللَّهَ هُو الرَّزاقُ ذُو القُوّةِ الْمَتِيْنُ‌

«رَزّاق» صيغه مبالغه و به معنى بسيار روزى دهنده است؛ و اين تنها درباره ذات پاك او صادق است كه در هر گوشه‌اى از اين جهان پهناور، برفراز كوه‌ها، در دل سنگ‌ها، در ژرفاى درّه‌ها، در اعماق درياها، و خلاصه در هر گوشه و كنار از اين عالم بزرگ هر موجود زنده‌اى بر سر خوان احسان او نشسته، و از امدادها و فيض او بهره مى‌گيرد.

و از آنجا كه چنين عطا و بخشش گسترده و بى‌حسابى نياز به قدرت و قوّت كامل دارد؛ بعد از ذكر اين وصف، دو وصف ديگر ذُوالُقُوَةِ (صاحب قدرت و قوت) والْمَتِيْنُ‌ را ذكر كرده است.

«متين» از مادّه‌ «متن» در اصل به معنى دو عضله نيرومندى است كه در دو طرف ستون فقرات قرار گرفته، و پشت انسان را براى انجام كارهاى سنگين، محكم مى‌كند؛ و در اينجا كنايه از نيرو و قدرت فوق‌العاده است.

اين جمله در واقع توصيفى براى ذات پاك او در طريق بخشندگى روزى‌ها است، چرا كه اين صفت تنها مخصوص او است، و ديگران هر چه دارند از او مى‌گيرند؛ و اگر وصف: روزى رسان، درباره بعضى از انسان‌ها يا اسباب طبيعى به كار مى‌رود؛ در حقيقت به معنى واسطه در انتقال فيض او است؛ نه فياض و

[١]. سوره هود، آيه ٦.

[٢]. سوره ذاريات، آيات ٥٦ و ٥٧.