پيام قرآن - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ١٩٠ - سوگند به خورشيد و ماه و ستارگان

حرارتى كه از نور آفتاب، در زمين و هواى آن باقى مانده استفاده مى‌كنيم وگرنه در تايكى شب همه موجودات زنده منجمد مى‌شدند. منافع ديگرى مانند:

جاد جزر و مدّ در اقيانوس‌ها كه منشأ خدمات بسيارى است و به خواست خدا در بحث نشانه‌هاى او در درياها به آن اشاره خواهيم كرد، و همچنين تشكيل تقويم طبيعى و خدمات ديگر.

بدون شك، آنچه امروز ما از بركات خورشيد و ماه مى‌فهميم، بيش از آن است كه گذشتگان و مخاطبين به اين آيات در آغاز نزول آنها مى‌فهميدند و به همين دليل درس‌هاى توحيدى كه ما در جبين آنها مى‌خوانيم بيش از آن است كه پيشينيان مى‌خواندند؛ و لذا در پايان آيه مورد بحث مى‌گويد: خداوند پروردگار شما، چنين كسى است كه اين موجودات را به خدمت شما گماشته و مسخّر فرمانتان كرده، اما كسانى را كه همتاى او مى‌خوانيد حتى به اندازه پوست يك هسته خرما نيز حاكميت و مالكيت در اين جهان ندارند وَالّذِينْ تَدَعُوْنَ مِنْ دُوْنِهِ ما يَمْلِكُوْنَ مِنْ قِطْمِيْرٍ [١]

در پنجمين آيه با صراحت آفرينش شب و روز و خورشيد و ماه را از آيات و نشانه‌هاى او مى‌شمرد؛ ولى در عين حال دستور مى‌دهد مبادا تصوّر كنيد اينها پروردگار و رب شما هستند آنچنانكه آفتاب پرستان و ماه پرستان پنداشته‌اند، نه، براى آنها سجده نكنيد بلكه براى خداوندى سجده كنيد كه آفريدگار آنها است اگر مى‌خواهيد او را عبادت كنيد لا تَسْجُدُوْا لِلشَّمْسِ وَ لا لِلْقَمَرِوَ اسْجُدُو اللَّهِ الَّذِىْ خَلَقَهُنَّ انْ كُنْتُمْ ايّاهُ تَعْبُدُوْنَ‌

به راستى قرآن چقدر حساب شده سخن مى‌گويد؛ زيرا شمردن بركات مختلف خورشيد و ماه و شب و روز و ساير موجودات اين جهان ممكن است در افكار كوتاه اين اثر را بگذارد كه ما مرهون نعمت‌هاى اين موجودات هستيم‌

[١]. «قطمير» به گفته جمعى از مفسّران پوسته نازك سفيد رنگى است كه هسته خرما را مى‌پوشاند و به گفته بعضى ديگر، فرو رفتگى كوچكى است كه در پشت هسته خرما وجود دارد؛ و در هر حال كنايه از موجودات بسيار كوچك و بى‌ارزش است.