پيام قرآن - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٣٥١ - 1- از شگفتىهاى جهان ارزاق

وقتى درست دقت مى‌كنيم مى‌بينيم مواد غذائى اين جهان، شكل خاصّى دارد كه اگر تا ميليون‌ها ميليون سال از آن بهره‌گيرى شود، سر سوزنى از آن كم نمى‌گردد؛ و اين به خاطر گردش دورانى آن است. مثلًا آب‌ها از دريا بخار مى‌شود و به صورت ابر و باران در مى‌آيد، قسمتى از آب باران باز به دريا مى‌ريزد، و قسمت ديگرى جزء بدن انسان و حيوانات و گياهان شده و تبخير مى‌گردد، و در فضا پخش مى‌شود، و مرتباً اين گردش دورانى ادامه دارد.

درختان مواد غذائى زمين را مى‌گيرند و شاخ و برگ پيدا مى‌كنند، برگ‌ها مى‌ريزد و مى‌پوسد و باز تبديل به كود و مواد غذائى براى همان درختان مى‌شود.

حيوانات از مواد غذائى استفاده مى‌كنند و بعداً خاك مى‌شوند و جزء مواد غذائى زمين مى‌گردند.

انسان و حيوانات، با تنفّس خود، اكسيژن را گرفته و گاز كربن پس مى‌دهند؛ ولى درختان برعكس، گاز كربن را گرفته و اكسيژن پس مى‌دهند؛ و اين مبادله دائماً تكرار مى‌شود. اينجا است كه مى‌بينيم اين سفره فناناپذير الهى دائماً گسترده است و همه مخلوقات زنده بر سر اين خوان نعمت، نشسته‌اند و روزى مى‌بنرد و كاستى ندارند.

چگونگى تهيه روزى براى حيوانات مختلف نيز عجيب است. بعضى گياهان مواد غذايى و رطوبت را از زمين مى‌گيرند، بعضى از آب (گياهان شناور) بعضى از هوا، و بعضى از طريق وابستگى به گياهان ديگر. (مانند بعضى از پيچك‌ها)

حيوانات اعماق درياها در جائى زندگى مى‌كنند كه مطلقاً گياهى نمى‌رويد؛ چرا كه آخرين اشعّه نور آفتاب در اعماق ششصد تا هفتصد متر به كلّى محو مى‌شود و بعد از آن شبى ظلمانى و جاودانى بر آن دريا حاكم است؛ ولى خداوند روزى آنها را در سطح دريا طبخ و آماده مى‌كند و براى آنها به اعماق دريا مى‌فرستد. گياهانى كه در لابلاى امواج در مقابل نور آفتاب به صورت‌