پيام قرآن - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٢٢٣ - بركات و اسرار عجيب كوهها
و توليد جزر و مد مىكند؛ اين تأثير در خشكىها نيز وجود دارد، و زره كوهها، پوسته زمين را در مقابل اين فشار عظيم نيز مقاوم مىسازد.
از سوى سوم كوهها به صورت ديوارهاى بلندى مناطق مختلف زمين را در مقابل تندبادها و طوفانها حفظ مىكند؛ به طورى كه اگر صفحه روى زمين همهجا به شكل بيابان بود زندگى انسان به خاطر اين طوفانهاى كوبنده بر سطح آن غير ممكن بود.
از همه اينها گذشته چون كوهها مركز مهمّى براى ذخيره آبها است به منزله ميخهاى محكمى براى نظم زندگى بشر محسوب مىشود.
در تفسير الميزان آمده است كه ممكن است تعبير «اوتاد» «ميخها» به خاطر اين باشد كه غالب كوههاى زمين نتيجه آتشفشانها است كه مواد مذاب درونى زمين بيرون ريخته و بردهانه آتشفشان به صورت ميخى بر زمين باقى مانده و آتشفشان را به كنترل خود درآورده است. [١]
در آيه سوم و چهارم و پنجم، از كوهها تعبير به «رواسى» (موجودات ثابت و پابرجا) شده؛ مىگويد: «خداوند در زمين كوهها و نهرها قرار داد» و جَعَلَ فِيْها اْلأَرْضِ رَواسِىَ أَنْ تَمِيْدَ بِكُمْ وَ انْهاراً وَ سُبُلًا لَعَلّكُمْ تَهْتَدُوْنَ
همين معنى در آيه پنجم نيز ديده مىشود.
روى هم رفته از اين آيات سه گانه به خوبى استفاده مىشود كه يكى از فوائد مهم كوهها، جلوگيرى از حركات ناموزون و لرزشهاى زمين است.
«تَمِيْد» از مادّه «مَيْد» (بر وزن صيد) به معنى اضطراب اشياء بزرگ است؛ و بعضى گفتهاند به معنى حركت توأم با اضطراب به چپ و راست است، شبيه حركت كشتىهاى خالى در روى امواج آب، و «ميدان» را از اين رو ميدان گويند كه به هنگام مسابقه يا جنگ در آن حركت مىكنند.
درباره تأثير كوهها در جلوگيرى از حركات پوسته زمين بر اثر فشارهاى
[١]. الميزان، جلد ٢٠، صفحه ٢٥٩.