پيام قرآن - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٣٨٠ - اشاره

يَتَفَكَّرُوْنَ‌ [١]

ترجمه:

١- «پروردگار تو به زنبور عسل وحى فرستاد كه از كوه‌ها و درختان و داربست‌هايى كه مردم مى‌سازند خانه‌هايى برگزين.»

٢- «سپس از تمام ثمرات تناول كن، و راه‌هايى را كه پروردگارت براى تو تعيين كرده به راحتى بپيما، از درون شكم او نوشيدنى خاصّى خارج مى‌شود، به رنگ‌هاى مختلف كه در آن شفاى مردم است، در اين امر نشانه روشنى است (از عظمت خدا) براى جمعيتى كه اهل فكراند.»

شرح مفردات:

«نَحْل» نام زنبور عسل است و «نِحْلَة» (بر وزن قِبله) به معنى بخشش بلاعوض است؛ و مفهوم آن از مفهوم هبه (بخشش) محدودتر است، چرا كه‌ «هبه» بخشش بلاعوض و معوّض را مى‌گيرد در حالى كه‌ «نحله» تنها بخشش بلاعوض را شامل مى‌شود، و «نُحُول» به معنى لاغرى است، شبيه لاغر بودن زنبوران عسل، و «نواحل» به شمشيرهاى تيز (لاغر) گفته مى‌شود.

گاه احتمال داده شده كه ريشه اصلى‌ «نحل» همان‌ «نحله» به معنى بخشش باشد، و اگر به زنبور عسل‌ «نَحل» گفته مى‌شود به خاطر آن است كه عطيه و بخشش شيرينى براى عالم انسانيت همراه مى‌آورد. [٢]

«اوْحى‌» از مادّه‌ «وحى» معانى زيادى دارد كه شرح آن را در جلد اول پيام قرآن در بحث منابع معرفت ذكر كرده‌ايم، و ريشه اصلى آن به معنى اشاره سريع‌

[١]. سوره نحل، آيه ٦٩.

[٢]. مفردات راغب.