پيام قرآن - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٣٣٠ - 5- اسرار خلقت گياهان در توحيد مفضّل

مواد غذائى را به تمام گياه برساند. اين ريشه‌ها مواد غذائى را از زمين مى‌مكند، همانگونه كه حيوانات شيرخوار پستان مادر را. آيا نمى‌بينى كه رشته‌هاى ريشه‌ها مانند طناب‌هاى خيمه به هر طرف از زمين دويده تا قامت بلند درخت را سر پا نگهدارد؟ و اگر اينها نبودند چگونه ممكن بود نخل با آن قامت طولانى و شاخه‌هاى پهن و بزرگ در برابر تند بادها به سر پا ايستد؟!

اى مفضّل! درست در آفرينش برگ‌ها بينديش؛ رشته‌هاى ظريف و نازكى شبيه رگ‌ها در تمام آن مى‌بينى، بعضى ضخيم و طولانى‌تر و بعضى فوق‌العاده ظريف‌اند، اگر انسانى مى‌خواست يكى از آنها را با آن ظرافت ببافد در يكسال قادر نبود، و ابزار و وسائل زيادى لازم داشت، ولى در چند روز بهار آنقدر برگ بر درختان ظاهر مى‌شود كه بيابان‌ها و كوه‌ها و مناطق مختلف زمين را پر مى‌كند؛ و همه اينها به اراده نافذ پروردگار و امر مطاع او در سراسر جهان است.»

سپس امام عليه السلام در ادامه اين سخن به شگفتى‌هاى ميوه‌ها و هسته‌ها، و مرگ و حيات گياهان در هر سال، و تلقيح و بارور شدن قسمت‌هاى مادّه از طريق آميزش با قسمت‌هاى نر، و همچنين داروهاى شفابخشى كه از انواع گياهان گرفته مى‌شود، و دانه‌ها و گياهانى كه هر كدام غذاى يكى از حيوانات محسوب مى‌گردد، اشاره فرموده؛ و پيرامون هر كدام شرح جالبى بيان مى‌كند كه ذكر همه آنها در اين مختصر نمى‌گنجد و علاقه‌مندان مى‌توانند به حديث طولانى فوق مراجعه كنند. [١]

اين بحث دامنه‌دار را ناچاريم در اينجا جمع كنيم؛ و آن را با چند شعر ناب توحيدى پايان دهيم كه اگر عنان قلم رها گردد بايد كتاب‌ها در اين زمينه نگاشت.