پيام قرآن - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٤١٨ - در عالم حيوانات چه خبر است؟

«منافع» به صورت نكره ذكر شده تا دلالت بر اهمّيّت اين منفعت‌ها بكند.)

در چهارمين مرحله، مى‌گويد: «و غرض اين بوده، كه به وسيله آنها به مقصدى كه در دل داريد برسيد»: وَلِتَبْلُغُوْا عَلَيْها حاجَةً فى صُدُوْرِكُم‌

ذكر اين معنى، به صورت يك منفعت مستقل، با اينكه مسأله ركوب و سوارى قبلًا ذكر شده است، ممكن است از اين جهت باشد، كه منظور از آن حمل و نقل بارها و مايحتاج زندگى است، همانگونه كه در آيه ٦ سوره نحل نيز به آن اشاره شده است، و يا مقاصد تفريحى و سياحت و مسابقه‌ها و يا كسب قدرت، در ميدان جهاد، يا مبارزه با بعضى از حيوانات وحشى و يا عبور از رودخانه‌ها به وسيله شناى حيوانات است، زيرا اينها در واژه جامع‌ «حاجةً» مندرج است، و اينها نيازهايى است غير از مسأله سوارى در سفرها.

در پنجمين و آخرين منفعت مى‌فرمايد: «و بر آنها و بر كشتى‌ها حمل مى‌شويد»: وَ عَلَيْها وَ عَلَى الْفُلْكِ تُحْمَلُوْنَ‌

تعبير به‌ «حَمْل» مفهومى غير از مفهوم‌ «ركوب»: «سوارى» دارد؛ و به نظر مى‌رسد كه مقصود از آن، محمل‌ها و كجاوه‌هايى است كه در سابق بر چهارپايان مى‌گذاردند و زنان و كودكانى را كه توانائى بر سوارى نداشتند، در آنها مى‌نشاندند، و همچنين براى بيماران و پيرمردان و افراد ضعيف و ناتوان، از آن استفاده مى‌شد.

ذكر جمله‌ «تُحْمَلُوْنَ»: «حمل كرده مى‌شويد» به صورت فعل مجهول، و قرار گرفتن آن در كنار كشتى‌ها كه شباهت اين دو را به يكديگر مى‌رساند (كشتى در دريا و چهارپايان در خشكى) قرينه‌هاى ديگر بر تفسير فوق است، و به اين ترتيب، تفاوت اين سه جمله‌ لِتَرْكَبُواْ- وَلِتَبْلُغُوا ...- وَ عَلَيْها وَ عَلَى الْفُلْكِ تُحْمَلُوْنَ‌ روشن مى‌شود؛ هرچند جمعى از مفسّران در تفسير اينها دچار مشكلاتى شده‌اند، و گاه آنها را به يك معنى، تفسير كرده‌اند!

گرچه جمعى معتقدند كه‌ «انعام» در اين آيه تنها به معنى شتران است؛ ولى با توجه به گستردگى مفهوم‌ «انعام» و عدم وجود قيدى در آيه، محدود ساختن آن‌