پيام قرآن - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٤٠٧ - در عالم حيوانات چه خبر است؟

زندگى اعرابى بوده است كه نخستين بار مخاطب اين آيات بوده‌اند.

چه كسى مى‌تواند اين همه شگفتى و بركات را در يك موجود بيافريند؟ و سپس آن را چنان رام انسان سازد كه اگر كودك خردسالى مهار يك قطار شتر را در دست بگيرد مى‌تواند آن را به آنجا برد كه خاطر خواه او است؛ و عجب اينكه آوازهاى موزون (همچون حدى) نيز در او اثر مى‌گذارد و او را به شور و نشاط و شوق حركت وا مى‌دارد.

آيا اينها نشانه‌هايى از عظمت و قدرت آفريدگار نيست؟ آرى فقط آنها كه به سادگى از كنار اين آيات نمى‌گذرند، مى‌توانند اسرار آنها را درك كنند.

(فراموش نكنيد كه جمله‌ افَلا يَنْظُرُون‌ از مادّه نظر به معنى نگاه كردن است؛ اما نه نگاه عادى، بلكه نگاه كردن همراه با انديشه و دقت و تفكّر. (دقت كنيد.)

در چهارمين و پنجمين آيه مورد بحث، ضمن اشاره به منافع مختلف چهار پايان براى انسان‌ها، مى‌فرمايد: «براى شما در چهارپايان، عبرت مهمّى است.» وَ انَّ لَكُمْ فى اْلأَنْعامِ لَعِبْرَةً

در اينجا «عبرت» به صورت نكره ذكر شده كه دليل بر اهمّيّت فوق‌العاده آن است. به گفته راغب در كتاب مفردات، «عِبْرَتْ» از مادّه‌ «عَبْر» (بر وزن ابر) به معنى عبور كردن و گذشتن از حالتى به حالت ديگر است؛ و از آنجا كه شخص عبرت گيرنده حالتى را مشاهده مى‌كند و از آن به حقيقتى كه قابل مشاهده نيست پى مى‌برد به آن عبرت گفته‌اند.

بنابراين مفهوم آيه اين است كه شما، با مشاهده اسرار و شگفتى‌هاى چهارپايان، مى‌توانيد به معرفت خداوند و عظمت و علم و قدرت مبدء بزرگ آفرينش پى ببريد.

سپس قرآن در شرح اين معنى، به چهار قسمت از فوائد مهم چهارپايان اشاره كرده؛ نخست مى‌گويد: «ما از آنچه در درون آنها است شما را سيراب مى‌كنيم»: نُسْقِيْكُمْ مِمّا فِى بُطُوْنِها