پيام قرآن - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٤٢٨ - نقش فوقالعاده ابزار شناخت

: «دو لب» به كار مى‌رود. [١]

واژه «مشافهه» به معنى روبرو شدن با كسى و از لب‌هاى او چيزى را شنيدن است، اين واژه به معناى ساحل «نهر» و «دريا» نيز آمده است چرا كه لبه آن است.

تفسير و جمع‌بندى:

نقش فوق‌العاده ابزار شناخت‌

در نخستين آيه به عنوان معرّفى ذات پاك خداوند و بيان نشانه‌هاى او در وجود انسان، مى‌فرمايد: «خداوند همان كسى است كه شما را از شكم مادرانتان خارج كرد در حالى كه هيچ نمى‌دانستيد»: وَاللَّهُ أَخْرَجَكُمْ مِنْ بُطُوْنِ أُمَّهاتِكُمْ لا تَعْلَمُوْنَ شَيْئاً

اين تعبير به خوبى نشان مى‌دهد كه صفحه قلب به هنگام تولّد از تمام معارف خالى است. ولى بعضى از مفسّران گفته‌اند كه منظور غير از علم حضورى انسان به ذات خويش است، يا به تعبير ديگر منظور علم به اشياء برون است؛ و شاهد آن را آيه ٧٠ سوره نحل دانسته‌اند: و مِنْكُمْ مَنْ يُرَدُّ الى‌ أرْذَلِ الْعُمُرِ لِكَيْلا يَعْلَمَ مَنْ بِعْدَ عِلْمٍ شَيْئاً «بعضى از شما به سنين بالا و بدترين سال‌هاى عمر مى‌رسند به طورى كه بعد از علم چيزى نخواهند دانست» زيرا در اين سن پيرى مسلّماً انسان از وجود خويش با خبر است؛ ولى اين احتمال نيز وجود دارد كه نوزاد در آغاز تولّد حتى از وجود خويش بى‌خبر باشد و اولين چيزى را كه باز مى‌يابد وجود خويش است.

سپس مى‌افزايد: «خداوند براى شما گوش و چشم و عقل قرارداد تا شكر او را بجا آوريد»: وَ جَعَلَ لَكُمُ السَّمْعَ وَ اْلأَبْصارَ وَ اْلأَفئِدَةَ لَعَلَّكُمْ تَشْكُرُوْنَ‌

[١]. بعضى ريشه آن را «شَفْو» (ناقص واوى) و بعضى آن را «شَفَة» دانسته‌اند؛ زيرا مصغّر آن‌ «شفيهة» و جمع آن‌ «شفاة» مى‌آيد.