پيام قرآن - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٢٦٩ - شرح مفردات

٣- «خداوند همان كسى است كه دريا را مسخر شما كرد تا كشتى‌ها به فرمانش در آن حركت كنند، و بتوانيد از فضل او بهره گيريد، و شايد شكر نعمت‌هايش را بجا آوريد.»

٤- «از نشانه‌هاى او كشتى‌هايى است همچون كوه‌ها در دريا در حركت است، اگر اراده كند باد را ساكن مى‌سازد تا آنها بر پشت دريا متوقف شوند، در اين نشانه‌هايى است براى هر صبر كننده شكرگذار.»

٥- «آيا نديدى كشتى‌ها بر صفحه درياها به فرمان خدا، و به بركت نعمت او حركت مى‌كنند؟ او مى‌خواهد گوشه‌اى از آياتش را به شما نشان دهد كه در اينها آيات و نشانه‌هايى است براى كسانى كه شكيبا و شكر گزارند.»

٦- «در آفرينش آسمان‌ها و زمين، و آمد و شد شب و روز، و كشتى‌هايى كه در دريا به سود مردم در حركتند ... نشانه‌هايى است (از ذات پاك خدا و يگانگى او) براى مردمى كه عقل دارند و مى‌انديشند.

٧- «پروردگارتان كسى است كه كشتى را در دريا براى شما به حركت در مى‌آورد تا از نعمت او بهره‌مند شويد، او هميشه نسبت به شما مهربان است»

شرح مفردات:

به گفته راغب در كتاب مفردات: «بحر» در اصل به هر مكان وسيعى كه آب فراوان در آن جمع باشد گفته مى‌شود؛ و سپس به صورت كنايه به هر شى‌ء وسيعى‌ «بحر» (دريا) مى‌گويند؛ و «متبحر» يا «مستبحر» به كسى مى‌گويند كه علم وسيعى داشته باشد؛ و اطباء به تغيير ناگهانى كه در بيمارى‌هاى شديد پيدا مى‌شود «بحران» اطلاق مى‌كنند.- سپس واژه‌ «بحران» به حوادث حاد ديگر نيز اطلاق شده است- بعضى شور بودن را نيز در مفهوم‌ «بحر» داخل دانسته‌اند؛ در حالى كه اطلاق‌ «بحر» به درياهاى آب شيرين نيز مى‌شود. [١]

فُلك‌ (بر وزن قفل) به معنى كشتى است؛ و مفرد و جمع و مذكر و مؤنث در آن يكسان است. واژه‌ «فَلَكَ» (بر وزن فَدَك) به معنى مسير و مدار ستارگان از

[١]. كتب صحاح اللّغه، مقاييس، مفردات راغب، مجمع البحرين و لسان العرب.