پيام قرآن - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٢٦ - نخستين وظيفه هر انسان تحقيق است

اينجا است كه قرآن مى‌خواهد با ذكر اين تعبير انگيزه حركت را به سوى تحقيق پيرامون مذهب در همه كسانى كه آماده حركت‌اند ايجاد كند.

راغب در كتاب مفردات مى‌گويد: حقيقت‌ استجابت‌، كوشش و آمادگى براى به دست آوردن جواب است؛ و چون اين موضوع معمولًا منتهى به جواب مى‌شود آن را به معنى اجابت تفسير كرده‌اند. [١]

آيه دوم، بعثت پيامبر را يكى از بزرگترين نعمت‌هاى خداوند مى‌شمرد كه به مؤمنان اعطا شده؛ و سپس در تفسير اين نعمت سه برنامه مهم پيامبر را يادآور مى‌شود: تلاوت آيات الهى‌ يَتْلُوا عَلَيْهِمْ آياتِهِ‌ و تزكيه و تربيت‌ وَ يُزَكِّيِهمْ‌ و تعليم كتاب و حكمت‌ وَ يُعَلِّمُهُمُ الْكِتابَ وَ الْحِكْمَةَ كه نتيجه همه اينجا نجات از «ضلال مبين» است‌ وَ انْ كانُوا مِنْ قَبْلُ لَفِىْ ضَلالٍ مُّبِيْنٍ‌

اين تعبيرات همه براى اين است كه انگيزه‌هاى حركت به سوى اسلام در مردم زنده شود؛ و هركس لااقل خود را موظّف به تحقيق پيرامون آن ببيند، چرا كه بزرگترين سود و زيان انسان ممكن است در آن نهفته باشد.

«مِنَّتْ» از ماده‌ «مَنَّ» به عقيده بعضى در اصل به معنى قطع و بريدن است؛ و لذا «أَجْرٌ غَيْرُ مَمْنُوْنٍ» به معنى پاداشى است كه هرگز قطع نمى‌شود. همچنين به قطرات كوچكى كه همچون قطرات شبنم بر درختان مى‌نشيند و طعم شيرينى دارد؛ (نوعى صمغ و شيره درختى با طعم شيرين) «من» مى‌گويند.

ولى به عقيده راغب‌ «مَنَّ» در اصل به معنى سنگى است كه با آن وزن مى‌كنند؛ سپس به نعمت‌هاى بزرگ و سنگين اطلاق شده است.

هنگامى كه اين واژه در مورد خداوند به كار رود به معنى بخشيدن نعمت است؛ و هنگامى كه در مورد انسان‌ها به كار مى‌رود غالباً به معنى سخن گفتن از خدمتى است كه در مورد ديگرى انجام داده‌اند؛ لذا اولى محبوب است و دومى‌

[١]. ولى بايد توجه داشت كه‌ «اجابت» بدون حرف جر متعدى مى‌شود؛ در حالى كه‌ «استجابت» معمولًا با «لام» ذكر مى‌گردد.