پيام قرآن - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٤٠٢ - در عالم حيوانات چه خبر است؟

مجيد، شاهد اين مدعّى است. [١]

«انْعام» جمع‌ «نَعَم» (بر وزن قَلَم) در اصل از مادّه‌ «نعمت» گرفته شده است.

سپس به شتر اطلاق شده؛ زيرا شتر در نزد عرب، برترين نعمت بود. به چهار پايان ديگر، مانند گاو و گوسفند نيز اين واژه اطلاق مى‌شود؛ مشروط بر اينكه شتر نيز جزء آنها بوده باشد. [٢]

جمعى از ارباب لغت تصريح كرده‌اند كه‌ «نعم» معنى جمعى دارد و مفردى براى آن نيست؛ و «انعام» جمع الجمع است. [٣]

ابن منظور در لسان العرب مى‌گويد: «نَعَم» به معنى حيوانى است كه به چرا مى‌رود؛ سپس از بعضى نقل مى‌كند كه‌ «نعم» به خصوص شتر گفته مى‌شود، و از بعضى ديگر، نقل مى‌كند كه به شتر و گوسفند گفته مى‌شود.

«نُعامَة» به معنى شتر مرغ است؛ زيرا به خاطر بزرگى جُثّه شباهت زيادى به شتر دارد. سپس به همين مناسبت به سايبان‌هايى كه در كوه‌ها، يا غير آن، درست مى‌كنند، و يا پرچم‌هايى كه در بيابان‌ها براى پيدا كردن راه نصب مى‌نمايند «نعامه» گفته شده است.

به هر حال معنى نخستين واژه‌ «انعام» هر چه بوده، در اطلاقات معمولى به حيواناتى كه به چرا مى‌روند (گاو و گوسفند و شتر) اطلاق مى‌شود.

تفسير و جمع‌بندى:

در عالم حيوانات چه خبر است؟

[١]. لسان العرب، مفردات راغب، و مجمع البحرين مادّه‌ «دبّ».

[٢]. مفردات راغب.

[٣]. مجمع البحرين و اقرب الموارد.