پيام قرآن - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٤١٢ - در عالم حيوانات چه خبر است؟

مى‌شوند.

تعبير به‌ «الى‌ حِيْن» را بعضى اشاره به مقدار دوام وسائلى كه از اين مواد سه گانه تهيه مى‌كنند دانسته‌اند، و جمعى آن را اشاره به اين مى‌دانند كه همه اين وسائل فانى شدنى است و نبايد دل به آنها بست؛ و اين معنى مناسب‌تر به نظر مى‌رسد.

در هفتمين آيه كه در ضمن آيات توحيدى در سوره فاطر آمده است؛ توجّه پيغمبر اكرم صلى الله عليه و آله و سلم را، به آفرينش انسان و جنبندگان و چهار پايان معطوف ساخته، مى‌فرمايد: همانگونه كه از ميوه‌ها و كوه‌ها، الوان مختلفى آفريد، «از انسان‌ها و جنبندگان و چهارپايان، موجوداتى آفريده است كه الوان مختلفى دارند»: وَ مِنَ النّاسِ وَ الدَّوابّ وَ اْلأَنْعامِ مُخْتَلِفٌ أَلْوانُهُ كَذلِكَ‌ [١]

يعنى همانگونه كه خداوند ميوه‌هاى گوناگون با الوان مختلف آفريده، و رنگ كوه‌ها نيز با يكديگر مختلف است؛ همچنين در جانداران اعم از انسان و جنبندگان و چهارپايان، الوان مختلفى آفريده است. گرچه بسيارى از مفسّران، «الوان» را در اينجا به معنى رنگ‌هاى مختلف ظاهرى گرفته‌اند [٢] ولى ظاهر اين است كه تعبير مزبور، مفهوم وسيعترى دارد، و اشاره به اختلاف انواع و اصناف انسان‌ها و جنبندگان و چهارپايان است، كه يكى از مهمترين عجائب و شگفتى‌هاى خلقت مى‌باشد.

زيرا مى‌دانيم امروز صدها هزار نوع جنبنده و حيوان در عالم وجود درد؛ بلكه بعضى از دانشمندان، انواع آنها را بالغ بر يك ميليون و پانصد هزار نوع! مى‌دانند؛ و اين تنوّع عجيب با ويژگى‌هايى كه هر كدام دارد، آيتى از آيات بزرگ حق، و نشانه‌اى از نشانه‌هاى علم و قدرت او است.

آرى اين نقّاش چيره دست با يك قلم و يكنوع رنگ، انواع بى‌شمارى از

[١]. من الناس خبر مبتداى محذوفى است، و در تقدير چنين است: «ما هو مختلف الوانه» و «كذلك» اشاره به ميوه‌هاى مختلف و رنگ‌هاى متفاوت كوه‌ها است كه در آيه قبل آمده است.

[٢]. «الميزان» و «تفسير ابوالفتوح رازى» و «تفسير فى ضلال» و «تفسير قرطبى» و غير آن.