پيام قرآن - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٣٤٧ - بر اين خوان نعمت چه دشمن چه دوست؟

قُلِ اللَّهُ‌

«بنابراين ما يا شما يكى بر هدايت و ديگرى بر ضلالت اشكار هستيم»: وَ انّا اوْايّاكُمْ لَعَلى‌ هُدَىً اوْفى ضَلالٍ مُبِينٍ‌

چرا كه دو عقيده متضاد با هم جمع نمى‌شوند؛ و از آنجا كه شما هيچ دليلى بر اين كه بت‌ها منشأ اين بركات‌اند نداريد؛ معلوم مى‌شود ما برحق‌ايم و شما در ضلال مبين هستيد.

اگر مى‌بينيم در اينجا پيامبر صلى الله عليه و آله و سلم در انتظار جواب آنها نمى‌نشيند؛ به خاطر آن است كه واقعاً آنها پاسخى براى اين سؤال نداشتند، جز سكوتى آميخته با شرمسارى. به همين دليل گوينده فصيح در اين گونه موارد بايد خود رشته سخن را به دست بگيرد و مشغول پاسخ شود.

يكى ديگر از فنون فصاحت اين است كه در بعضى از مواقع سخن را با حريفان سربسته بگويند، و قضاوت را به خود آنها واگذارند. لذا در اينجا مى‌فرمايد: بگو ما يا شما يكى بر هدايت و ديگرى بر ضلالت آشكار است؛ و مسلّماً در اينجا گمراه و هدايت يافته مشخص بوده و چه بهتر كه در ظاهر عبارت سربسته بماند تا حسّ لجاجت آنها را بر نيانگيزد، و نتيجه‌گيرى را به خودشان واگذارد.

عجيب اينكه بعضى از مفسّران اين جمله را از قبيل تقيه پنداشته‌اند، در حالى كه هيچ جاى تقيّه در اينجا نيست، و مطلب به وضوح اما توأم با لطافت بيان شده است؛ و جالب اينكه نخست مى‌گويد: «ما» و بعد مى‌گويد: «شما» و به دنبال آن مى‌گويد بر «هدايت» يا بر «ضلالت» هستيم، و اين ترتيب‌بندى نيز مطلب را روشن‌تر مى‌سازد.

در نهمين آيه، بعد از اشاره به نزول باران پر بركت از آسمان، روى سه قسمت از روزى‌هاى پر فايده عمومى تكيه كرده؛ مى‌فرمايد: «ما از آسمان، آب با بركتى نازل كرديم، و بوسيله آن، باغ‌ها، و دانه‌هايى كه درو مى‌كنند رويانديم»: