پيام قرآن - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٢٧٠ - 1- پيدايش و فايده بادها
همين ريشه گرفته شده است.
«جوارى» جمع «جارية» در اصل از «جرى» كه به معنى عبور سريع است گرفته شده؛ و «جاريه» به كشتىهايى مىگويند كه در درياها جريان دارند و حركت مىكنند؛ و در لغت عرب به دختران جوان نيز «جاريه» گفته مىشود به خاطر جريان نشاط جوانى در تمام وجود آنها. در مصباح المنير آمده است كه اطلاق واژه «جاريه» بر كنيز به خاطر آن است كه مسخّر فرمان مولا است و در انجام كارهاى او پيوسته جريان دارد. واژه «جاريه» به خورشيد و نور آفتاب و ستارگان سيّار نيز اطلاق شده است.
«مَواخر» جمع «ماخره» به معنى كشتى، از مادّه «مَخْر» (بر وزن فَخْر) و به معناى پيشروى آب در زمين و شكافتن آن است، و همچنين به شكافتن آب از چپ و راست به وسيله سينه كشتى گفته مىشود. اين واژه در مورد صداى وزش بادها نيز به كار مىرود و ظاهراً از لوازم معنى اول است. [١]
تفسير و جمعبندى
شگفتىهاى درياها!
نخستين آيه به عنوان معرّفى ذات مقدّس خداوند، مىگويد: «او كسى است كه درياها را مسخر شما كرد»: وَ هُوَ الَّذِىْ سَخَّرَ الْبَحْرَ
اين تعبير نشان مىدهد كه دريا با تمام وجودش در خدمت انسان است؛ و به راستى چنين است. نخستين جوانه حيات در درياها آشكار شد، و در گذشته و امروز دريا منبع مهمّى براى انواع نيازمندىهاى بشر و ادامه حيات او بوده است.
در ادامه اين آيه روى سه موضوع تكيه شده:
نخست اينكه: انسان مىتواند گوشت تازه از دريا به دست آورد: لِتَأْكُلُوا مِنْهُ
[١]. مفردات راغب، مصبا المنير، التحقيق فى كلمات القرآن الكريم و لسان العرب.