پيام قرآن - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٢٣١ - ٣- سخنى از يك دانشمند بزرگ

ديگرى است كه هيچ‌كس آن را نمى‌داند جز خداوندى كه آنها را در علم خود مقدّر فرموده است.» [١]

جمله سر بسته‌اى كه در پايان كلام امام صادق عليه السلام طبق اين حديث آمده است؛ ممكن است اشاره به منافع مهمّ ديگرى باشد كه با پيشرفت علوم تدريجاً كشف شده، و در بحث‌هاى گذشته به آنها اشاره شد، و يا منافع مهمّ ديگرى كه هنوز از چشم تيزبين علم و دانش بشرى مخفى مانده است.

٣- سخنى از يك دانشمند بزرگ‌

مرحوم علّامه مجلسى در بحارالانوار هنگامى كه بحث كوه‌ها را مطرح مى‌كند؛ در تفسير آيه‌اى كه مى‌گويد: «خداوند كوه‌ها را ميخ‌هاى زمين قرار داده» هفت تفسير ذكر مى‌كند كه سومين تفسير آن چنين است:

«آنچه به فكر من مى‌آيد اين است كه تأثير كوه‌ها در جلوگيرى از اضطراب و لرزش زمين به سبب آن است كه در اعماق زمين به هم پيوسته و شبكه‌اى تشكيل داده‌اند، به گونه‌اى كه زمين را از تشتّت و پراكندگى حفظ مى‌كنند. آنها در حقيقت به منزله ميخ‌هايى هستند كه به درها مى‌كوبند؛ درهايى كه مركّب از قطعات زيادى از چوب‌ها است، و سبب مى‌شود اين قطعات به يكديگر بچسبند و متفرّق نشوند. اين حقيقت براى كسانى كه چاه‌ها را در زمين حفر مى‌كنند روشن است، زيرا اگر به كار خود ادامه دهند به سنگ‌هاى سخت و محكم مى‌رسند. بعلاوه ملاحظه مى‌كنيد كه اكثر قطعه‌هاى زمين در ميان كوه‌هايى كه به آنها احاطه كرده واقع شده؛ گوئى آنها از زير به هم پيوسته است و همچون ظرفى است براى قطعات زمين كه آنها را از تشتّت و پراكنده‌گى و اضطراب به هنگامى كه عوامل اضطراب فراهم مى‌گردد حفظ مى‌كند.» [٢]

[١]. بحارالانوار، جلد ٣، صفحه ١٢٧.

[٢]. بحارالانوار، جلد ٦٠، صفحه ١٠٦ (چاپ دارالكتب الاسلاميه).