پيام قرآن - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٢٢٩ - ١- نقش كوهها و اعجاز علمى قرآن

است.» [١]

از اينجا به اين نكته اعجازآميز قرآنى پى مى‌بريم كه كوه‌ها را «اوتاد» و ميخ‌هاى زمين ناميده؛ چرا كه مى‌دانيم هميشه قسمت عمده ميخ را در ديوار يا اشياء ديگر فرو مى‌برند!

همچنين نيز از آنجا كه ميخ‌ها را براى استحكام يك شى‌ء، يا پيوند قطعات مختلف آن با يكديگر به كار مى‌برند اين تعبير اشاره لطيفى است به تأثير مهمّى كه كوه‌ها در جلوگيرى از متلاشى شدن قطعات زمين بر اثر فشار درونى كره زمين و فشار ناشى جزر و مدها دارد.

٢- كوه‌ها نه تنها در آرامش زمين كه در آرامش هواى اطراف زمين نيز فوق‌العاده مؤثّرند. هركسى مى‌داند كه در يك كوير پهناور زندگى غير ممكن است؛ چرا كه هوا در آنجا غالباً طوفانى و پر گرد و غبار است، و نه تنها آرامش در آنجا نيست؛ كه نفس كشيدن هم مشكل و ناراحت كننده است.

آرى اين قامت بر افراشته كوه‌ها است كه جلو اين تند بادهاى ديوانه را مى‌گيرد؛ و آنها را به عقب مى‌راند، يا به ارتفاعات بالاى جو مى‌فرستد.

٣- از اين گذشته كوه‌ها تأثير فراوانى در نزول برف و باران دارند؛ زيرا بر سر راه ابرها و رطوبت‌هاى برخاسته از دريا قد علم كرده، و آنها را متوقّف و وادار به باريدن مى‌كنند. قسمتى از اين باران‌ها را از دامنه خود سرازير كرده، و قسمتى را در دل خود، يا به صورت برف و يخ در قلّه‌هاى خود نگهدارى مى‌كنند.

٤- همچنين كوه‌ها در تعديل گرماى هوا مخصوصاً در مناطق استوائى نقش مؤثّرى دارند. زيرا بلندى كوه‌ها سبب دورى مناطق مجاور آنها از سطح زمين مى‌گردد، و مى‌دانيم هر قدر از سطح زمين دورتر شويم هوا خنك‌تر مى‌گردد.

٥- كوه‌ها اثر مهمّ ديگرى در باز داشتن ريگ‌هاى روان دارند. مى‌دانيم ريگ‌هاى روان كه با وزش بادها در صحراهاى بى آب و علف از نقطه‌اى به‌

[١]. سرگذشت زمين، نوشته ژرژ گاموف، صفحه ١٢٦ (با كمى تلخيص).