پيام قرآن - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٤٥١ - روح اجتماعى بشر يكى از بزرگترين مواهب الهى

در چهارمين آيه روى سخن را به همه انسان‌ها كرده؛ مى‌فرمايد: «اى مردم! ما همه شما را از كى مرد و زن آفريديم»: انّا خَلَقْناكُمْ مِنْ ذَكَرٍ وَ أُنْثى‌.

بنابراين هيچگونه امتيازى در ميان نژادها و قبائل و اقوام بشر نيست؛ چرا كه همه به يك ريشه باز مى‌گردند. «أبُوْهُمْ آدَمٌ وَ اْلأُمُّ حَوّاءُ»: «پدر آنها آدم و مادرشان حوا است.»

سپس به فلسفه تقسيم انسان‌ها به قبائل و طوائف و تيره‌ها اشاره كرده، مى‌افزايد: «ما شما را شعوب و قبائل قرار داديم تا شناخته شويد»: وَ جَعَلْنا كُمْ شُعُوْباً وَ قَبائِلَ لِتَعارَفُوا

زيرا يكى از ابتدائى‌ترين شرائط زندگى اجتماعى شناخت افراد از يكديگر است؛ كه اگر آن نباشد در يك روز نظام جامعه انسانى به هم مى‌ريزد. نه گنهكار از بيگناه شناخته مى‌شود، و نه طلبكار از مديون، و نه فرمانده از فرمانبر، و نه پيشوايان از پيروان و ... آرى خداوندى كه انسان را براى چنين زندگى آفريد؛ او را به نژادها و قبائل و طوائف با ويژگى‌هاى كاملًا متفاوت و در هر قبيله افرادى با خصوصيت‌هاى شخصى قرار داد كه مسأله معارفه كاملًا حل شود.

در پايان آيه، به عنوان يك نتيجه‌گيرى اخلاقى از اين مسأله اجتماعى، مى‌فرمايد: انتساب به قبائل و طوائف گوناگون دليل بر هيچ فضيلتى نيست؛ بلكه «گرامى‌ترين شما نزد خداوند با تقواترين شما است»: انَّ اكْرَمَكُمْ عِنْدَاللَّهِ أَتْقاكُمْ‌

تقوا تنها يك مسأله اخلاقى محسوب نمى‌شود؛ بلكه يكى مسأله مهم اجتماعى است كه سامان يافتن زندگى اجتماعى بشر تنها در پرتو آن ميسّر است. تقواى اقتصادى، تقواى سياسى، تقواى زبانى، و بالاخره تقواى فكرى يا به عبارت ديگر تقوا در تمام زمينه‌ها.

در پنجمين و آخرين آيه مورد بحث، يكى از دلائل مهم پيروزى پيغمبر