پيام قرآن - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٤٠٣ - در عالم حيوانات چه خبر است؟

در اولين و دومين آيه از آيات مورد بحث، بعد از اشاره به نشانه‌هاى خداوند در آفرينش آسمان‌ها و زمين، و همچنين آفرينش انسان، اشاره به خلقت تمامى جنبندگان كه در آسمان‌ها و زمين‌اند كرده، مى‌فرمايد: «از آيات خداوند آفرينش آسمان‌ها و زمين و جنبندگانى است كه در آنها خلق و پراكنده ساخته»: وَ مِنْ آياتِهِ خَلْقُ السَّمواتِ وَ اْلأَرْضِ وَ ما بَثَّ فِيْهما مِنْ دابَّةٍ

«بَثّ» در اصل به معنى پراكنده ساختن چيزى است؛ همانگونه كه باد، خاك‌ها را پراكنده مى‌سازد. اين تعبير در آيه مورد بحث به معنى ايجاد و آفرينش و آشكار ساختن موجودات مختلف، و منتشر نمودن آنها در مناطق گوناگون است.

به هر حال اين تعبير تمامى جنبندگان و حيوانات و انسان‌ها را شامل مى‌شود. از موجودات زنده ذرّه‌بينى كه داراى حركت ظريف و مرموزى هستند گرفته؛ تا حيوانات غول پيكرى كه ده‌ها متر طول و گاه بيش از يكصد تن وزن دارند. [١] از انواع پرندگان و صدها هزار نوع حشرات گوناگون، و هزاران هزار انواع حيوانات وحشى و اهلى و درندگان و خزندگان و ماهيان كوچك و بزرگ و موجودات زنده دريائى همه را در بر مى‌گيرد.

اگر كمى بيشتر در وسعت مفهوم‌ «دابّه» و شمول آن نسبت به تمام انواع جنبندگان بينديشيم؛ دنيائى از عجائب و شگفتى‌ها و قدرت نمائى‌ها در برابر ما مجسّم مى‌شود، كه هريك به تنهايى كافى است ما را به علم و قدرت مبدأ بزرگ آفرينش آشنا سازد.

هزاران هزار كتاب به زبان‌هاى مختلف درباره خصوصيات ساختمان و زندگى انواع جانداران نوشته شده، و فيلم‌هاى زيادى در اين زمينه تهيه كرده‌اند؛ مجله‌هاى گوناگونى به زبان‌هاى مختلف درباره همين موضوع نشر مى‌شود كه مطالعه و مشاهده آنها انسان را در دريائى از شگفتى‌ها و اعجاب غرق مى‌كند؛ و تازه تمام اين تلاش‌هايى كه از ناحيه دانشمندان در طول هزاران‌

[١]. وزن بعضى از نهنگ‌هاى غول پيكر به يكصد و بيست تن مى‌رسد كه به گفته نويسنده‌كتاب نظرى به طبيعت و اسرار آن (پرفسور لئون برتن) اين وزن معادل با وزن هزار و پانصد مرد قوى هيكل! يا بيست و چهار فيل بزرگ است! نامبرده محاسبه‌اى نيز روى وزن اجزاء بدن آن كرده: قلب او را ششصد كيلو، خون هشت هزار كيلو، ريه‌ها يك تن، عضلات پنجاه تن، پوست و استخوان و امعاء و احشاء او را شصت تن برآورد كرده است! (صفحه ٢٣٨).