پيام قرآن - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٣٥٩ - 4- گستردگى و تنگى رزق

نيست؛ بلكه اراده‌اى است آميخته با حكمت.

حكمت خدا ايجاد مى‌كند كه هركس تلاش و كوشش و اخلاص و فداكارى بيشترى داشته باشد روزى‌اش را گسترده‌تر گرداند: وَ أَنْ لَيْسَ لْلِانْسانِ الَّا ما سَعى‌ «انسان بهره‌اى جز نتيجه تلاش و كوشش خود ندارد» [١] وَ كُلُّ نَفْسٍ بِما كَسَبَتْ رَهِيْنَةٌ «هر انسانى در گرو اعمال و كوشش‌هاى خويش است» [٢]

«هركس تقوا پيشه كند خداوند گشايشى به كار او مى‌دهد و از آنجا كه انتظار ندارد روزيش مى‌بخشد»: وَ مَنْ يَتّقِ اللَّه يَجْعَلْ لَهُ مَخْرَجاً وَ يَرزُقْهُ مِنْ حَيْثُ لا يَحْتَسِبُ‌ [٣]

تقوا موجب حاكميت عدالت اجتماعى و عدالت اجتماعى سبب گسترش روزى‌ها است؛ همچنين سعى و كوشش زمينه ساز شكوفه‌هايى اقتصادى و عامل وسعت روزى است. بنابراين تعليمات فوق با توجّه به ريشه‌هاى آنها نه تنها عامل سكون و ترك تلاش نيست؛ بلكه از عوامل مؤثر آن محسوب مى‌شود.

شاهد اين سخن حديث لطيفى است كه از على عليه السلام نقل شده؛ آنجا كه فرمود: «إنَّ اْلأَشْياءَ لَمّا ازْدَوَجَتْ ازْدَوَجَ الْكَسَلُ وَ الْعَجْزُ فَنَتَجا بِيْنَهُما الْفَقْرَ»: «هنگامى كه (در آغاز كار) موجودات جهان با هم ازدواج كردند تنبلى و ناتوانى با هم عقد زوجيت بستند؛ فرزندى از آنها متولّد شد به نام فقر!» [٤]

آرى فقر و تنگدستى يك ملّت، نتيجه مستقيم ضعف‌ها و تنبلى‌هاى آنها است؛ و حكمت خداوند ايجاب مى‌كند كه روزى را بر چنين كسانى تنگ كند.

دقت در عوامل تنگى و وسعت روزى در روايات اسلامى شاهد گوياى ديگرى براى گفتار بالا است.

از جمله امورى كه در روايات اسلامى موجب وسعت و فزونى روزى‌

[١]. سوره نجم، آيه ٣٩.

[٢]. سوره مدثّر، آيه ٣٨.

[٣]. سوره طلاق، آيه ٢.

[٤]. وسائل الشيعه، جلد ١٢، صفحه ٣٨.