پيام قرآن - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٣٥٧ - 3- اگر روزى همه تضمين شده پس چرا گروهى گرسنهاند؟

گرسنگى مرده و مى‌ميرند؟ آيا روزى آنها تأمين نشده است؟!

در پاسخ اين سئوال بايد به اين نكات توجّه كرد: اولًا: تأمين و تضمين روزى به اين معنى نيست كه آن را براى انسان عاقل با شعور فراهم ساخته، به در خانه‌اش بفرستند، يا لقمه كنند و در دهانش بگذارند؛ بلكه زمينه‌ها فراهم شده است، و تلاش و كوشش انسان شرط تحقق و به فعليت رسيدن اين زمينه‌ها است. حتى مريم عليه السلام در آن شرائط سخت وضع حمل در آن بيابان خاموش كه خداوند روزى‌اش را به صورت خرماى تازه (رطب) بر شاخسار نخلى كه در آن بيابان بود ظاهر ساخت؛ مأمور شد حركتى كند و مخاطب به جمله‌ وَهُزِّى الَيْكِ بِجِذْعِ النَّخْلَةِ ... [١] «تو اى مريم نيز تكانى به اين درخت نخل بده تا رطب تازه بر تو فرو ريزد» گرديد.

ثانياً: اگر انسان‌هايى در گذشته و حال غصب حقوق ديگران كنند و روزى‌هاى آنها را به ظلم از آنها بگيرند؛ دليل بر عدم تأمين روزى از ناحيه خدا نيست. به تعبير ديگر: علاوه بر مسأله تلاش و كوشش، وجود عدالت اجتماعى نيز شرط تقسيم عادلانه روزى‌ها است؛ و اگر گفته شود: خداوند چرا جلو ظلم ظالمين را نمى‌گيرد؟ مى‌گوئيم اساس زندگى بشر بر آزادى اراده است تا همگى آزمايش شوند نه بر اجبار و اكراه؛ و گرنه تكاملى صورت نخواهد گرفت.

(دقت كنيد.)

ثالثاً: منابع زيادى براى تغذيه انسان‌ها در همين كره خاكى وجود دارد كه بايد با هوش و درايت آنها را كشف و به كار گرفت؛ و اگر انسان در اين زمينه كوتاهى كند مقصّر خود او است.

ما نبايد فراموش كنيم مناطقى از آفريقا كه مردم‌اش از گرسنگى مى‌ميرند، بعضاً از غنى‌ترين مناطق جهان است؛ ولى عوامل ويرانگر كه در بالا به آن اشاره شده آنها را به اين روز سياه انداخته‌اند.

اين بحث فشرده را با سخنى از على عليه السلام در نهج‌البلاغه پايان مى‌دهيم. آنجا

[١]. سوره مريم، آيه ٢٥.