پيام قرآن - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٣٥٦ - 3- اگر روزى همه تضمين شده پس چرا گروهى گرسنهاند؟

ندانند؛ گاه به اشخاصى روزى مى‌رساند كه تلاش چندانى نكرده‌اند؛ و گاه روزى را از كسانى مى‌گيرد كه پرتلاش‌اند تا روشن سازد در پشت اين دستگاه، قدرت ديگرى حاكم است. (ولى نبايد فراموش كرد اينها در حقيقت استثناءهايى است، اما اصل اساسى همان تلاش و كوشش است.)

شايد به خاطر همين امر در حديثى از پيغمبر اكرم صلى الله عليه و آله و سلم آمده است كه فرمود:

«وَاعْلَمُوا أنَّ الرِّزْقَ رِزْقانِ: فَرِزْقٌ تَطْلُبُونَهُ وَ رِزْقٌ يَطْلُبُكُمْ فَاطلبُوا أَرْزاقَكُمْ مِنْ حَلالٍ، فَأِنَّكُمْ انْ طَلَبْتُمُوها مِنْ وُجُوْهِها أَكَلْتُمُوْها حَلالًا وَ انْ طَلَبْتُمُوها مِنْ غَيْرِ وُجُوهِها أَكَلْتُمُوها حَراما»: «بدانيد رزق دو گونه است: رزقى كه شما به دنبال آن مى‌رويد، و رزقى كه به دنبال شما مى‌آيد. بنابراين رزق را از طريق حلال طلب كنيد كه اگر از طريق صحيح آن بطلبيد آن را به صورت حلال مى‌خوريد، و اگر از غير طريق صحيح بطلبيد همان را به صورت حرام مى‌خوريد!» [١]

اين دوگانگى روزى در واقع دليلى است بر جمع ميان آيات و رواياتى كه روزى را مقسوم و تضمين شده مى‌شمرد؛ و آيات و رواياتى كه در نقطه مقابل آن، جد و جهد و تلاش را شرط بهره‌گيرى از روزى معرفى مى‌كند. [٢]

به علاوه آگاهى اين دوگانگى رزق سبب مى‌شود كه افراد حريص از حرص باز ايستند، و مؤمنان خود را آلوده كارهاى حرام براى طلب روزى بيشتر نكنند، و محرومان نيز به يأس و نوميدى كشيده نشوند.

٣- اگر روزى همه تضمين شده پس چرا گروهى گرسنه‌اند؟

در آيات فوق اين حقيقت به خوبى منعكس بود كه خداوند روزى همه موجودات زنده را بر عهده گرفته؛ و هرجا باشند به آنها مى‌رساند. ولى اين سؤال پيش مى‌آيد: پس چرا در دنياى كنونى، و در طول تاريخ، گروهى از

[١]. وسائل الشيعه، جلد ١٢، صفحه ٢٩.

[٢]. براى اطلاع از اين روايات به، جلد ١٢ وسائل الشيعه، كتاب التجارة، صفحات ٩ و ١٦ و ١٨ و ٢٢ و ٢٤ و ٢٦ مراجعه شود.