پيام قرآن - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٣٤٤ - بر اين خوان نعمت چه دشمن چه دوست؟

نعمت آفرين.

در هفتمين آيه روى نكته ديگرى تكيه شده؛ و آن شمول رزق خداوند، نسبت به تمام جنبندگان است؛ همان كارى كه بدون احاطه علمى كامل، نسبت به همه موجودات جهان امكان‌پذير نيست. ميزبان بايد تعداد مهمانان خود را قبلًا بداند، و همچنين مقدار نياز و نوع سليقه آنها را، تا بتواند با غذاى مناسب از آنها پذيرائى كند؛ و لذا در اين آيه مى‌فرمايد: «هيچ جنبنده‌اى در روى زمين نيست مگر اينكه رزق و روزى او با خدا است»: وَ ما مِنْ دابَّةٍ فِى الارْضِ الَّا عَلَى اللَّهِ رزْقُها

اين تعبير به خوبى نشان مى‌دهد كه او روزى همه بندگان را تعهد كرده است، تا از يكسو جلو حرص و آزمندى گروهى، و اضطراب و نگرانى مستمرّ گروه ديگرى را بگيرد، و از سوى ديگر نشان دهد كه اگر كمبودى در ارزاق مشاهده مى‌شود، جنبه مصنوعى دارد و حتماً بر اثر ظلم و ستم گروهى از افراد و غصب حقوق، و احتكار و ايجاد كمبودهاى كاذب و يا در نهايت به خاطر عدم تلاش براى بهره‌گيرى از اين سفره گسترده الهى است.

اينها عواملى هستند كه هريك به تنهائى و گاه به ضميمه يكديگر، سبب محروميت گروهى از رزق و روزيشان مى‌شوند؛ وگرنه خداوند روزى همه جنبندگان را تضمين فرموده است.

از آنجا كه رساندن روزى به آنها بدون علم كامل نسبت به جايگاه، و خصوصيات آنها ممكن نيست؛ در ادامه آيه مى‌فرمايد: «او از قرارگاه و محل انتقال آنها، پيوسته با خبر است»: وَ يَعْلَمُ مُسْتَقَرَّها وَ مُسْتَوْدَعَها

و تمام اينها در كتابى آشكار (همان لوح محفوظ، لوح علم پروردگار) ثبت است‌ كُلٌّ فِى كِتابٍ مُبِيْنٍ‌

«دابَّة» از مادّه‌ «دبيب»، به معنى راه رفتن آهسته است؛ اين واژه‌ دابه‌ بر جنبندگان و حيوانات و حشرات، اطلاق مى‌شود؛ هرچند در بعضى از تعبيرات‌