پيام قرآن - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٣٠٩ - برگ درختان سبز !

طرف پائين نخل واقع شده و به راحتى قابل استفاده مى‌باشد، و بعضى دور دست است كه استفاده از آن مشكل است؛ خداوند به قسمت اول كه مفيدتر است اشاره فرموده. [١]

در ادامه همين آيه به باغ‌هاى انگور و زيتون و انار اشاره مى‌كند وَ جَنّاتٌ مِنْ أَعْنابٍ وَ الزِّيْتُوْنَ وَ الرُّمّانَ‌ كه در عين شباهت به يكديگر متفاوت‌اند، و در عين تفاوت شبيه‌اند مُتَشابِهاً وَ غَيْرَ مُتَشابِهٍ‌

بعضى گفته‌اند: اين ميوه‌ها در مشاهده شبيه‌اند، ولى در طعم متفاوت‌اند (مانند انواع انگورها و انار ترش و شيرين)

بعضى ديگر گفته‌اند: برگ درختان آنها گاه شبيه است. (مانند برگ زيتون و انار) در حالى كه ميوه‌ها متفاوت‌اند.

ولى مناسب اين است كه مفهوم وسيع‌ترى براى آيه بيان شود؛ كه اشاره به انواع شباهت‌ها و تفاوت‌ها باشد.

جالب اينكه: در پايان آيه همگان را دعوت به مطالعه ميوه‌ها كرده؛ مى‌گويد:

«نگاهى به ساختمان ميوه آنها هنگامى كه ظاهر مى‌شود و نگاهى به چگونگى رسيدن ميوه‌ها كنيد»: انْظُرُوا إلى‌ ثَمَرِهِ إذا أَثمَرَ وَ يَنْعِهِ‌

«چرا كه در اين، آيات و نشانه‌هايى است از عظمت و قدرت و حكمت خدا براى آنها كه اهل ايمانند»: انَّ فِى ذلِكَ لَاياتٍ لِقَوْمِ يُؤْمِنُوْنَ‌

نه يك نشانه كه نشانه‌هاى فراوان خداوند در آن است؛ چرا كه پيدايش ميوه‌ها، درست همانند تولّد فرزندان در عالم حيوانات است. نطفه‌هاى نر به وسيله وزش باشد يا حشرات روى قسمت مادّه گياه قرار مى‌گيرند؛ و پس از انجام عمل لقاح و تركيب شدن با يكديگر نخستين تخم و نطفه تشكيل مى‌گردد. بعد در اطراف آن بافت‌هاى ميوه و عضلات و گوشت‌ها و رشته‌هاى ظريفى كه آنها را تغذيه مى‌كند ظاهر مى‌شود.

در درون اين ميوه كوچك، لابراتوارهاى عظيمى نهفته شده كه مرتباً در

[١]. تفسير قرطبى، جلد ٤، صفحه ٢٤٨٤.